ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩٩ - مبحث يكم

منطقى از اين گونه شخصيتها داشته باشد ( بعد ششم جامعه ) و گردانندگان جامعه نيز به باز كردن ميدان كار براى اين نوابغ علاقه نشان بدهند ( بعد سيزدهم جامعه ) اين گونه شخصيتها يكى از عاليترين عوامل پيشرفت جامعه بوده و مى توانند مادهء خام براى عامل يا عوامل محرك تاريخ بوده باشند ( بعد هفتم تاريخ ) مبحث دوم
مبحث دوم - اگر امتياز و محصول اختصاصى آن كه موقعيت چشمگير شخصيت را در جامعه و در تاريخ تعيين مى كند ، مربوط به مسائل انسانى باشد ، مانند حقوق و اقتصاد و دين و اخلاق و غير ذلك ، اين گونه شخصيتها اگر بتوانند بطور مستقيم در جامعه با نظر به « بعد ششم جامعه » دگرگونى ايجاد نمايند و اين دگرگونى گسترده و عميق بوده باشد ، مى توانند به عنوان يكى از عوامل محرك تاريخ ( بعد هفتم تاريخ ) ثبت شوند . و اگر قدرت ايجاد دگرگونى بطور مستقيم نداشته باشند ، ماده خامى براى دگرگونى در جامعه و تاريخ هستند كه تأثير چشمگير امتياز آن شخصيت ، وابسته به عكس العمل و آمادگى جامعه و گردانندگان آن بوده و انعكاسش در تاريخ مربوط به عمق و گسترش آن تأثير خواهد بود .
مبحث سوم
مبحث سوم - اگر امتياز و محصول اختصاصى آن ، مربوط به مديريت و گردانندگى جامعه بوده باشد ، مانند سياستمداران بزرگ ، هر اندازه كه از نظر شناخت و احساس تعهد ( بعد نهم شخصيت ) عالىتر بوده و علاقه به برآوردن آرمانهاى انسانى ( بعد چهاردهم ) داشته باشد ، نفوذ و ادامهء اثر شخصيت در جامعه بيشتر خواهد بود و هر اندازه كه امتيازات مزبور قوىتر باشد و بتواند در جوامع مربوط به آن جامعه ( بعد چهارم جامعه ) كه شخصيت در آن بروز كرده است ، تأثير بگذارد ، انعكاسش در تاريخ عالىتر بوده و ممكن است تا حد يكى از عوامل محرك تاريخ صعود نمايد .
مبحث چهارم
مبحث چهارم - آنچه كه در ساختن شخصيتهاى سازنده اهميت حياتى