ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩ - هيچ كس كارى را بدون توقع نتيجه انجام نمى دهد

يك ديدگاه عالى فلسفى كه ارزش را از هستى ، و هستى را از ارزش نشان مى دهد .
و اما از نظر علمى محض ، حقيقتى را مى توان در منطقهء ارزشها قرار داد كه خاصيت و نتيجه اى مفيد براى انسان داشته باشد .
بنظر مى رسد كه براى دريافت صحيح در بارهء ارزش موضوعى كار ، بايستى دو رابطه را در نظر بگيريم : رابطهء يكم - نسبتى است كه كار به علل جبرى در مجراى طبيعت دارد ، با نظر به اين رابطه ، كار فى نفسه همان طور كه گفته شد ، وارد منطقهء ارزشها نمى گردد ، چنانكه جزئى از منطقه بىارزشها نيز نمى باشد .
رابطهء دوم - نسبت كار به انسان است ، يعنى انسان با آگاهى و هدفگيرى عالى در حيات ، احساس كرده است كه ركود و سكون يك حالت منفى ، و حركت و كار حالت مثبت روان آدمى است و او با اين آگاهى و هدفگيرى از ركود و سكون مى گريزد و در هر مورد كه احساس مى كند زمينه اى براى كار وجود دارد ، دست بكار مى شود و نظرى به نتيجه و سود آن ندارد . كار با اين رابطه مى تواند داراى ارزش موضوعى بوده باشد ، در اين مورد مسئله اى مطرح مى شود كه ما آن را بررسى مى نمائيم :
هيچ كس كارى را بدون توقع نتيجه انجام نمى دهد اين مسئله كه هيچ كس كارى را بدون توقع نتيجه اى انجام نمى دهد ، بازگو كنندهء جريان معمولى كارهائى است كه با دست و انديشهء بشرى به وجود مى آيند . ولى اين جريان معمولى نبايد ما را از يك نكتهء بسيار مهم و اساسى غافل نمايد . اين نكته عبارت است از اين كه افراد و جوامعى كه كار براى آنان داراى ارزش موضوعى است ، به انگيزگى ناچيزترين احتمال نتيجه ، دست به فعاليت مى زنند و كار و كوشش به راه مى اندازند . در صورتى كه آنانكه ارزش كار را تنها در جنبهء وسيله اى آن مى دانند ، همواره فرصتهاى بسيار ارزنده را به بهانهء اين كه در اين كار نتيجهء مهمى وجود ندارد ، يا اين كه رسيدن