ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٣ - چون همهء خيرات از خدا است و هيچ شر و فسادى به خدا مستند نيست ، پس حمد مر خدا راست و چون شر و فساد اختيارى به خود انسانها مستند است ، پس ملامت مر نفس آدمى را است
( آيا ندانستهاند كه خداوند توبه را از بندگانش مى پذيرد ) ٣ - ( وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذىً ) [١] ( خداوند توبه كنندگان و تطهير نفسكنندگان را دوست مى دارد ) ٤ - ( وَالله يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ ) [٢] ( و خداوند مى خواهد توبه شما را بپذيرد ) اين نكته را هم بايد در نظر بگيريم كه توبه گاهى از بازگشت به سوى خدا آغاز مى شود و اين بازگشت ، موجب بازگشت به خويشتن و نوسازى خود مى گردد و سپس اين خود نوساخته به مسير رشد و تكامل مى افتد كه پايانش رجوع به خدا است . و گاهى توبه از بازگشت به خويشتن و تصفيه و نوسازى خود شروع و به قرارگرفتن در مسير رشد و كمال مى انجامد كه پايانش رجوع به خدا است .
٤٧ ، ٤٨ - و لا يحمد حامد الَّا ربّه و لا يلم لائم الَّا نفسه ( و هيچ ستايشكننده اى جز پروردگارش را ستايش نكند و هيچ ملامتكننده اى جز نفس خود را سرزنش نكند . ) چون همهء خيرات از خدا است و هيچ شر و فسادى به خدا مستند نيست ، پس حمد مر خدا راست و چون شر و فساد اختيارى به خود انسانها مستند است ، پس ملامت مر نفس آدمى را است آنچه كه از طرف خداوند متعال به سوى بندگانش سرازير مى شود ، جز صلاح و خير نيست ، زيرا ذات پاك الهى تواناتر و بىنيازتر از آن است كه براى ادارهء جهان هستى كه بدون درخواستى از طرف خود جهان ، آنرا آفريده است ، و بدون اين كه خداوند نيازى به آفريدن آن داشته باشد ، فساد و شر
[١] - البقرة آيهء ٢٢٢
[٢] - النساء آيهء ٢٧