ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٦ - ٦ - فعاليت فكرى سياسى

نمودى را به وجود مى آورد كه يا به جهت ندرت امثالش جالب است و يا نشان - دهندهء اوج خيالپردازى هنرمند است و هيچگونه نتيجهء عينى مفيدى [ اگر چه با واسطه‌هاى متعدد باشد ] ، براى انسانها ندارد . از اين نوع است فعاليتهاى هنرى تجريدى كه به هيچ وجه ارتباطى با واقعيتها ندارد . و آن نوع فعاليتها كه در جالبترين نمودها شكستن منطقهء حيات و اهانت عمدى به آن را در بر دارد ، مانند تابلوئى كه درندهء خونخوارى جاندار ناتوانى را از پاى در مى آورد و آقاى هنرمند براى نشاندادن بهره بردارى از قدرت مهار نشده با نكاتى كه در اثر خود به وجود آورده است ، [ اگر چه ناخودآگاه ] دستور صادر مى نمايد بعضى ديگر از فعاليتهاى هنرى ، محصول به كار بردن ده‌ها قوانين كشفشده در راه مفيديتهاى زندگى بشرى بوده و احتياج به صرف انرژى ساليان دراز از زندگى و استهلاك مواد مفيد داشته تا يك خندهء نمكين مجسمه يا تابلوئى را نشان دهد كه همهء انسانها در طول عمر خود صدها بار واقعيت عينى خود آن خنده را مى بينند ، اگر آن همه نيروهاى سازنده در تنظيم حيات معقول بشرى صرف مى شد ، دردهاى زيادى از قلمرو بشريت مرتفع مى گشت .
به عقيدهء ما كه بر ملاحظات استعدادهاى درونى و نمودهاى حياتى برونى انسانها تكيه مى كند ، حقيقت اينست كه نيروى احساسات هنرى مانند ساير نيروهاى تعقل و اكتشاف و هوش و حدس در درون انسانها به طور ناب و قابل بهره بردارى مفيد وجود دارد ، و اين وظيفهء حياتى مديريتهاى اجتماعى است كه بايد آنها را با تعليم و تربيتهاى صحيح توجيه و قابل بهره بردارى بسازند .
٦ - فعاليت فكرى سياسى - كه عبارت است از تفكر منطقى و انديشه‌هاى ابداعى براى ادامهء حيات معقول اجتماع تفاوت اين گونه كارهاى فكرى با نوع شمارهء سوم در اينست كه انديشه و تعقل در شمارهء سوم تنها هدفى كه منظور مى نمايد ادامهء جريان طبيعى موضوع و جلوگيرى از ورود اختلال بر آنها است ، در صورتى كه در فعاليتهاى فكرى سياسى به اضافهء كوشش مزبور ، كوشش