ترجمه و تفسير نهج البلاغه

194 - و من خطبة له عليه السلام و فيها يصف اللَّه تعالىثم يبين فضل الرسول الكريم و اهل بيته ثم يعظ الناس

ترجمهء خطبهء نود و چهارم

تفسير عمومى خطبهء نود و چهارم

موجود اوّلى كه غايتى براى او نيست تا پايان يابد

امتياز دوم

محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

2 - پيمان خداوندى با ابراهيم از ديدگاه تورات

3 - داستان چهار حيوان كه پس از كشته شدن به وسيلهء حضرت ابراهيم عليه السّلام زنده شدند

4 - ابراهيم عليه السّلام فرزند خود را براى قربانى كردن به قربانگاه مى برد

حضرت ابراهيم عليه السّلام از ديدگاه قرآن و انجيل

آيا اعتراف به عظمت الهى حضرت ابراهيم خليل اللَّه مى تواند تجديد نظرى در اديان سه گانه بوجود بياورد

از هر سه كتاب اديان سه گانهء جهانى ( قرآن و تورات و انجيل ) مى توان اين اصل را اثبات كرد كه

نظريّهء آقاى هانس كونگ در بارهء وحيى كه بر پيامبر ما محمّد بن عبد اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله نازل شده است و پاسخ اين جانب بايشان

محمّد رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله پيشواى متّقيان و بينائى هدايت يافتگان

سيرت پيامبر اعتدال و سنّتش رشد است

گروه يكم

95 - و من خطبة له عليه السلام يقرر فضيلة الرسول الكريم

ترجمهء خطبهء نود و پنجم

مطلب سوم

مطلب چهارم

96 - و من خطبة له عليه السلام في اللَّه و في الرسول الأكرم

ترجمهء خطبهء نود و ششم

تفسير عمومى خطبهء نود و ششم

دلهاى انسانهاى رشد يافته و جوياى كمال متمايل بسوى پيامبر اكرم است

وقتى كه « حيات معقول » بروز مى كند ، كينهها و تزاحمها فرو مى نشيند ، برادرى و وحدت در ميان انسانها در مسير حيات حقيقتا بوجود مى آيد

پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله اگر سخنى بگويد قطعا حقّ را بيان فرموده است و سكوت او نيز گوياى حقائقى است بدون استفاده از الفاظ

97 - و من خطبة له عليه السلام في اصحابه و أصحاب رسول اللَّه

ترجمهء خطبهء نود و هفتم

نتيجه و اثر طبيعى كوشش مفيد ، وصول به مقصود است و وصول به مقصود دليل حقّانيّت آن نيست

همهء مردم از انسان قدرتمند در هراسند ، امّا پيشوا على عليه السّلام كه قدرت را در اختيار دارد ، از مردم جامعهء خود بيمناك است

در برابر خير خواهىهاى من مقاومت ورزيديد

ديده مى شويد ولى غائبيد ، بردگانيد با نمايش مالكان

فرار از حكمت و موعظهء سازنده براى چه

توضيحى در بارهء مفهوم مبانى تعليم و تربيت به معناى دوم

اصل يكم

اعتراض يكم

اعتراض دوم

اعتراض سوم

اعتراض چهارم

اصل دوم - آن موضوع كه بايد تعليم و تربيت آن را اصلاح كند ، چيست

موادّ مهمى كه به عنوان اهداف براى تربيت منظور شدهاند

1 - تعقّل

هر قضيّه اى پيش از اثبات شدن ، مادّه اى براى تعقّل است و پس از اثبات شدن ، قانونى است كه تعقّل بر طبق آن بايد حركت كند

2 قدرشناسى از فرهنگ

3 پرورش خلَّاقيّت

مسئلهء اوّل

تعريف و شرايط لازم خلَّاقيّت

دگرگونىهاى سريع در وضع روانى مردم آن دوران و ثبات با عظمت شخصيّت على عليه السّلام

اعتدال روانى بدون اخلاق كمالى امكان ناپذير است

جريان يكم

جريان دوم

1 - اعتدال روانى در منطقهء روان « آن چنانكه هست »

« من » مديريّت خود را در موجوديّت انسان « آن چنانكه هست » بر مبناى صيانت مطلوب خويشتن برقرار مى سازد

نوع يكم - صيانت ذات را فقط در مجراى عوامل جبرى قرار بدهد

نوع دوم

دليل دوم

يكى از بزرگترين نتايج فعّاليّت عنصر گسترش با برخوردارى از آزادى ، نوگرائى و تازه ديدن همهء رويدادها و لحظات هستى است

اعتدال روانى در منطقهء روان « آن چنانكه بايد » بدون اخلاق كمالى امكان ناپذير است

توضيح و توصيفى در بارهء اخلاق كمالى

در حقيقت شما بوسيلهء نافرمانى ، با من نافرمانى با خدا مى نمائيد

مى توان گفت اساسىترين بعد اين جهان هستى ، معبد بودن آنست

حالت روحى ما در هنگام عبادت چگونه بايد باشد - انقباض يا انبساط

1 - ترس از نتيجهء گناهانى كه از انسان سر مى زند

2 - ترس از اين كه از استعدادها و امكاناتى كه خدا به من داده است

5 - ترس از مقام شامخ ربوبيّت

لزوم رجاء و بهجت و انبساط روحى

4 - انگيزههاى خوف از خدا

ترجمهء خطبهء نود و هشتم

مطلق سازى از بشر آن غذائى است كه مردم هر چند بزور و حيلههاى لطيف و شيرين آنرا بخورند ، بالاخره محال است آنرا استفراغ نكنند

عهد شكنى صريح و بىپروا

ظلمى فراگير همهء جامعه ، در انتظار مردمى كه در تشخيص زمامدار بر مبناى هوى و هوس حركت كردهاند و عظمت و ضرورت عدل و حقّ را جدّى نگرفتهاند

مسلم بن عقبة از مردم مدينه براى يزيد بن معاويه بيعت مى گيرد و شرط مى كند كه آن مردم همگى بردهء يزيد باشند

انواع هماهنگى و اتّحاد انسانها و طرق وصول به با ارزشترين آنها

ضرورت بيان هنرى طرق وصول انسانها به احساس برين هماهنگى و اتّحاد ارزشى آنان

وحدت طبيعى درجهء دوم

3 - صيانت ذات

4 - عامل اشباع عواطف

5 - قانون كنش و واكنش كه در پشت پردهء محسوسات جريان دارد ، تحريك به پيوستگى انسانها بيكديگر كرده و از گسيختن از همديگر و خصومت و اضرار جلوگيرى مى نمايد ) *

1 - عامل عقلى وصول به وحدت انسانها و احساس آن

2 - عامل اخلاقى وصول به وحدت انسانها و احساس آن

3 - احساسى ظريف ما فوق وظيفهء اخلاقى

4 - عامل وحدت اختيارى و احساس اختيارى كه فقط از طريق دين قابل وصول مى باشند

مسألهء يكم

هر اندازه احساس و دريافت كمال اعلى عالىتر ، هجوم مشقّتها بيشتر

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست نامها

فهرست مأخذ

فهرست اقوام و قبايل

فهرست مكانها

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٥ - ترجمهء خطبهء نود و پنجم

تفسير عمومى خطبهء نود و پنجم
تفسير عمومى خطبهء نود و پنجم ٢ - بعثه و النّاس ضلَّال فى حيرة . . . تفسير همهء اين جملات مگر دو جملهء اخير ( و دعا إلى الحكمة و الموعظة الحسنة ) در مجلَّدات زير از همين ترجمه و تفسير مطرح شده است : مجلَّد ٢ از ص ١٩٥ تا ص ٢٠٢ و از ص ٢٥٨ تا ص ٢٦٤ و مجلَّد ٨ از ص ٥٨ تا ص ٦٧ و از ص ٢٨٤ تا ص ٢٩٣ و مجلَّد ١٣ از ص ٢٧٦ تا ص ٢٧٧ . ١١ ، ١٢ - و دعا إلى الحكمة و الموعظة الحسنة ( و مردم را به حكمت و با موعظهء حسنه دعوت فرمود . ) حكمت و موعظهء حسنه و مجادله با بهترين راه
حكمت و موعظهء حسنه و مجادله با بهترين راه خداوند متعال به پيامبر اكرم چنين دستور مى دهد : ( ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ) [١] ( دعوت كن به راه پروردگارت بوسيلهء حكمت و موعظهء حسنه و با آنان با بهترين راه مجادله كن . )

[١] النّحل آية ١٢٥ .