ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٧ - گروه يكم

آن حضرت در بارهء به سعادت رسانيدن مردم كه موجب مشقّت او شده بود ، در مواردى از قرآن آمده است . از آن جمله : ( فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ ) [١] ( نفست در راه تأسّف و اندوه شديد در بارهء نفهمى و پستى آنان نرود . ) يعنى به اصطلاح امروزى در راه آنان خود كشى مكن .
( لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ) [٢] ( شايد تو خود را براى اين كه آنان ايمان نياورند از بين ببرى ) و معلوم است كه حسرت و تأسفى كه تا سر حدّ از بين بردن يك انسان برسد ، عمل فكرى و عضلى او در راه بدست آوردن مقصودى كه براى عدم وصول به آن حسرت و تأسّف مرگزاى مى خورد ، چه اندازه و بچه شدّت خواهد بود .
پاسخ اين اعتراض روشن است ، زيرا مسلَّم است كه با وجود دستورات مؤكَّد كه خداوند سبحان در بارهء اعتدال به پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم صادر و او را مأمور به ابلاغ اعتدال به امّتش فرموده است ، محال است كه آن حضرت آن دستورات را ناديده بگيرد . آنچه كه بايد در نظر گرفته شود ، اين است كه خود عقائد و احكام دين مقدّس همان طور كه در منابع آنها مشاهده مى كنيم ، و همان طور كه آيات قرآنى بيان مى نمايد ، بر مبناى اعتدال است . دو گروه آيات قرآنى و روايات اين معنى را اثبات مى كند :
گروه يكم - آياتى به اين مضمون : ( وَكَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ . . . ) [٣] ( و بدينسان شما را امّت حدّ وسط قرار داديم تا شهدائى براى مردم باشيد . . . )

[١] فاطر ( الملائكة ) آيهء ٨
[٢] الشّعراء آيهء ٣ و همين مضمون در الكهف آيهء ٦ .
[٣] البقرة آيهء ١٤٣ .