ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٦ - سيرت پيامبر اعتدال و سنّتش رشد است

ديد . حجّتهاى خداوندى چه در قرآن مجيد و ديگر كتب آسمانى الهى و چه انبياء و ائمّهء عظام عليهم السّلام و ديگر مربّيان ، در گروهى ديگر از انسانها هم مؤثّر مى باشند و آن گروه كسانى هستند كه زمينهء استفاده از آنها را در خود بوجود آورده‌اند ، يعنى مقدّمات ورود به گذرگاهى را كه چراغها و مشعلها در آن نصب شده‌اند ، طىّ كرده‌اند ، مثلا فهميده‌اند كه پاسخ از كجا آمده‌ام و براى چه آمده‌ام و بكجا مى روم بدون پذيرش خداوند خالق هستى كه سر نوشت ابدى انسانها در اختيار او است ، امكان پذير نيست . و فهميده‌اند كه اگر ابديّتى در كار نباشد حتّى يك اصل و ارزش انسانى را نمى توان اثبات نمود . و فهميده‌اند كه راهى كه پيامبران پيش پاى مردم مى گسترانند ، منطقىترين و امنترين راهى است كه بشر هدفدار مى تواند آنرا در نوردد .
اگر بشر اين مقدّمات را دريابد ، قطعا سراغ انبياء و كتب آسمانى را خواهد گرفت و خود را با كمال اختيار در جاذبهء كمال قرار خواهد داد .
سيرت پيامبر اعتدال و سنّتش رشد است .
روش پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم در زندگى اعتدال محض بوده است چه معنا دارد با اين كه تلاش و كوشش و مساعى آن حضرت در راه اعتلاى روحى شخصى و آماده كردن مردم براى قرار گرفتن در جاذبهء كمال الهى بقدرى زياد بود كه هم در بارهء لزوم كم كردن مشقّتهائى كه براى تهذيب خود انجام مى داد آيه نازل شد و هم در بارهء حسرت و تأسّف توأم با عمل كه براى مردم مى خورد آيه آمده است . امّا در بارهء كم كردن مشقّت خويشتن ، آيه چنين است : ( طه ، ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى ) [١] ( اى پيامبر ، ما قرآن را براى تو نازل نكرديم كه خود را بمشقّت بيندازى ) .
مفسّرين مى گويند : شأن نزول اين آيهء شريفه تلاش و عبادتهاى شبانگاهى آن حضرت بود ، كه از كثرت و شدّت آنها به مشقّت افتاده بود . كوشش و تلاش

[١] طه آيات ١ و ٢