ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٠ - محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

صفت سى و سوم - نائل به رشد به يك اعتبار مى توان گفت : توصيف حضرت ابراهيم عليه السّلام با صفت رشد در حقيقت توصيف او با همهء صفات فاضلهء انسانى است ، زيرا معناى رشد و كمال همين است كه انسان نائل بان ، بوسيلهء تكاپو و خلوص عالى و عشق به كمال والاى انسانى همهء صفات فاضله و اخلاق حميده باندازهء مقدور را حيازت نمايد .
٢٦ - ( وَجاهِدُوا فِي الله حَقَّ جِهادِه هُوَ اجْتَباكُمْ وَما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ وَفِي هذا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَاعْتَصِمُوا بِالله هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ) [١] .
( و در راه خدا آن چنانكه حقّ جهاد است مجاهدت كنيد و او شما را برگزيده است و در دين مشقّتى براى شما قرار نداده است [ اين همان ] دين پدرتان ابراهيم است و او است ( خدا يا ابراهيم ) كه پيش از اين شما را مسلمانان ناميده است و در اين قرآن رسول شاهد است بر شما و شما شاهدانى بر ديگر مردمان پس ، نماز را بر پا داريد و زكات را بدهيد و به دين خدا تمسّك كنيد او است مالك و ولىّ ( مطلق ) شما چه ولىّ بزرگ و ياور عظيم ) .
گفتيم : چنانكه در تفاسير اثبات شده است : اسلام و مسلم در قرآن مجيد دو معنى دارد : معناى يكم - مفهومى است عامّ كه شامل همهء اديان حقّهء الهى مى باشد و بهمين معنى از حضرت آدم ابو البشر ( ع ) تا حضرت نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد بن عبد اللَّه صلوات اللَّه عليهم أجمعين همه و همه مسلم و ابلاغ كنندهء اسلام باشند .
معناى دوم - مفهومى خاصّ كه فقط شامل دين محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله است كه متن حقيقى اديان الهى گذشته را بدون تحريف در بردارد ، باضافهء احكام شايستهء اصلاح حال بشرى كه پاسخگوى همهء مسائل حيات بشرى تا ابد خواهد بود . بنا بر اين ،

[١] الحجّ آيهء ٧٨ .