ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤ - محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

( وَبِذلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ) [١] ( بگو : قطعا نماز من و عبادات و زندگى و مرگ من از آن پروردگار عالميان است . شريكى براى او نيست و من باين عقيده و عبادت مأمور شده‌ام و من اوّلين مسلمانان هستم ) .
دو آيهء قبلى چنين است : ( قُلْ إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ دِيناً قِيَماً مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) [٢] ( بگو قطعا ، پروردگار من ، مرا به راه راست هدايت كرده است ، دينى محكم و پايدار كه ملَّت ابراهيم است و بر مبناى فطرت و دور از افراط و تفريط مى باشد و ابراهيم از مشركان نبوده است . ) با توجّه به اين كه : اسلامى كه خاتم الانبياء صلَّى اللَّه عليه و آله تبليغ فرموده است با نظر به آيات متعدّد همان دين حنيف ابراهيم است ، اين نتيجه را مى گيريم كه اسناد عبادات و [ بطور كلَّى ] اسناد حيات و موت بخدا يعنى قرار دادن آغاز و انجام حيات با همهء فعّاليّتها و شئونش براى خدا صراط مستقيمى است كه همان متن حقيقى دين الهى است كه خداوند متعال از حضرت نوح باين طرف بانسانها ابلاغ فرموده است : ( شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِه نُوحاً وَالَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ وَما وَصَّيْنا بِه إِبْراهِيمَ وَمُوسى وَعِيسى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلا تَتَفَرَّقُوا فِيه كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ ما تَدْعُوهُمْ إِلَيْه الله يَجْتَبِي إِلَيْه مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي إِلَيْه مَنْ يُنِيبُ ) [٣] ( براى شما از دين همان را مقرّر كرده است كه به نوح توصيه كرده بوده و آنچه را كه به تو وحى كرديم و آنچه را كه ابراهيم و موسى و عيسى توصيه نموديم كه دين را بر پا داريد و در دين پراكنده نشويد آنچه كه شما بر آن دعوت مى كنيد براى مشركان بزرگ ( سنگين ) تلقّى شده است .
خداوند هر كس را بخواهد بسوى خود بر مى گزيند و بسوى خود هدايت مى كند هر كس را كه بسوى او بازگشت كند . )

[١] الأنعام آيهء ١٦٢ .
[٢] الأنعام آيهء ١٦١ .
[٣] الشّورى آيهء ١٣ .