ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٩٩ - فهرست مطالب
و لقد اصبحت الامم تخاف ظلم رعاتها و اصبحت اخاف ظلم رعيتى ١١٥ همهء مردم از انسان قدرتمند در هراسند ، على ( ع ) با وجود قدرت از مردم خود بيمناك است ١١٥ استنفرتكم للجهاد فلم تنفروا و اسمعتكم فلم تسمعوا ، و دعوتكم سرا و جهرا فلم تستجيبوا ، و نصحت لكم فلم تقبلوا ١١٧ در برابر خير خواهىهاى من مقاومت ورزيديد ١١٧ اشهود كغياب و عبيد كارباب ١١٨ ديده مى شويد ولى غائبيد ، بردگانيد با نمايش مالكان ١١٩ اتلو عليكم الحكم فتنفرون منها ، و اعظكم بالموعظة البالغة فتتفرقون عنها ١٢٠ فرار از حكمت و موعظهء سازنده براى چه ١٢٠ و احثكم على جهاد اهل البغى فما آتى على آخر قولى حتى اراكم متفرقين ايادى سبا ترجعون الى مجالسكم و تتخادعون عن مواعظكم ١٢١ شما را به حيات معقول و جهاد مى خوانم پراكنده مى شويد ١٢٢ بحثى در تعليم و تربيت و چهار ركن اساسى آن در اسلام ١٢٢ يكم - مبانى تعليم و تربيت ١٢٣ توضيحى در باره مفهوم مبانى تعليم و تربيت به معناى دوم ١٣٢ طرح اعتراضات و پاسخ آنها ١٣٤ اصل دوم - آن موضوع كه بايد تعليم و تربيت را اصلاح كند چيست ١٤٨ مواد مهمى كه به عنوان اهداف براى تربيت منظور شدهاند ١٥٧ ركن دوّم - تعليم و تربيت - معلم و مربى است ١٥٧ شرايط اساسى معلم و مربى از نوع انسانها ١٦٢ شرط يكم - دارا بودن معلم و مربى آنچه را كه تعليم ميكنند و آنچه را كه بعنوان تربيت مى خواهند در انسانها بوجود بياورند ١٦٢ شرط دوّم - معلم و مربى بايد اخلاص در كار داشته باشد ١٦٤ اخلاص آن آب حياتى كه هر برگى از نهال شخصيت متعلم و تربيت پذير را مبدل به ريشه مولد مى سازد ١٦٥ شرط سوّم - ايمان معلم و مربّى به كارى كه انجام مى دهد ١٦٥ شرط چهارم - ادامه تكاپو و فعاليت معلم و مربى در تكميل خويشتن ١٦٦ معلمترين و مربىترين استاد كسى است كه هرگز نياز خود را به تعليم و تربيت فراموش نكند و بعبارتى ديگر بهترين استاد همواره بهترين دانشجو است ١٦٧ شرط پنجم - عشق و علاقهء معلم و مربى به پيشرفت تكاملى متعلَّم و تربيت پذير ١٦٨ شرط ششم - استمداد از خدا ١٦٩ ركن سوّم - انسان مورد تعليم و تربيت ١٧٢ اصل يكم - خصوصيت ساليان زندگى انسانهاى مورد تعليم و تربيت ١٧٣ اصل دوّم - هر اندازه انسان مواد تعليم و تربيت را با اهميتتر تلقى كند تأثير بيشترى را نتيجه مى گيرد ١٧٤ اصل سوّم - ضرورت تطابق طرز تفكرات اولياء انسانهاى مورد تعليم و تربيت با فعاليتهاى معلمان و مربيان ١٧٥ دقت شديد در جريان انتقال انسانهاى مورد تعليم و تربيت از دوران احساسات به دوران تعقل ١٧٦ اصل چهارم - ايجاد علاقه شديد براى سوال و مطالبه دليل براى قضايا در انسانهاى مورد تعليم و تربيت است ١٨٠ اصل پنجم - ضرورت انتقال انسانهاى مورد تعليم و تربيت از موقعيت گرايش به تشويقها و پاداش سطح نگرى و سطحگرائى به موقعيت حقيقت گرائى ١٨٣ احساس پوچى زندگى غالبا بلكه از يك جهت همواره نتيجه جدى تلقى نكردن حقيقت در دوران پذيرش تعليم و تربيت است ١٨٧ آزادى و انسانهاى مورد تعليم و تربيت ١٨٨ مسأله يكم - آيا انسانهاى مورد تعليم و تربيت از سن ١٠ سالگى تا ٢٠ سالگى معناى آزادى معقول و ارزش آنرا مى دانند ١٨٩ مسأله دوّم - حقايق و واقعيات پيرامون فرزندان چيست كه اگر آزاد باشند از آن حقايق و واقعيات ، در استيفاى حق انتخاب بهره مند خواهند گشت ١٩١ مسأله سوّم - آيا براى آن معلَّمان كه راهنماى عبور انسانهاى مورد تعليم و تربيت از موقعيت مى خواهم ابتدائى و خام به موقعيت آزادى معقول هستند شرايطى وجود دارد يا نه ١٩٢ مسأله چهارم - آيا راهى وجود دارد كه انسانهائى كه در دوران تعليم و تربيت توانستهاند آزادى معقول را بدست بياورند و با روشى معقول از حق گزينش استفاده كنند وقتى كه وارد جامعه ميشوند امواج جامعه آنانرا با كوبيدن باين صخره و آن كوه و انداختن آنان در سنگلاخها و خارستانها نابود نسازد ١٩٢ هر قضيه اى پيش از اثبات شدن ماده اى براى تعقل است و پس از اثبات آن قانونى است كه تعقل بر طبق آن بايد حركت كند ٢٠٠ تعريف و شرايط لازم خلاقيت ٢٠٥ اقومكم غدوة و ترجعون الى عشية كظهر الحنية عجز المقوم و اعضل المقوم ٢٠٧ دگرگونىهاى سريع در وضع روانى مردم و ثبات شخصيت على ( ع ) ٢٠٨ با اين دردها چرا على ( ع ) مردم را بحال خود رها نمى كرد ٢٠٩ اعتدال روانى بدون اخلاق كمالى امكان ناپذير است ٢١٢ آيا اعتدال روانى حقيقتا وجود دارد ٢١٤ آيا نسبت اعتدال روانى با وجود مديريت درونى ناسزاگار است ٢١٧ يكم - اعتدال روانى در منطقهء روان « آن چنانكه هست » ٢١٩ اصل صيانت ( من ) ٢٢٠ عامل اساسى كشش انسان از « آن چنانكه هست » به « آن چنانكه بايد » ٢٢٤ يكى از بزرگترين نتايج فعاليت عنصر گسترش با برخوردارى از آزادى ٢٢٩ اعتدال روانى بدون اخلاق كمالى امكان ناپذير است ٢٣٠ توضيح و توصيف اخلاق كمالى ٢٣٢ دلائل ضرورت محاسبه اخلاق كمالى در حد معتدل روان ٢٣٤