ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٨ - لزوم رجاء و بهجت و انبساط روحى

و بديهى است كه توجّه به مفهوم اين اسم مقدّس ( نور ) كه قطعا ما فوق نور فيزيكى است ، موجب انبساط و بهجت روحى است ، و اين كه ما در موقع خواندن آيهء مباركهء نور و دعاهائى كه اين نام مقدّس در آنها است ، فقط به تلفّظ كلمه قناعت كنيم و هيچ توجّهى به معنا و مفهوم آن ، [ اگر چه مطابق توانائى مغزى و روانى خود بوده باشد ] نداشته باشيم ، خلاف عقل و وجدان و دلائل نقلى است كه اصرار به درك و فهم معانى و مضامين دعا مى نمايند . اگر نور الهى در جهان هستى براى انسانها قابل شهود نباشد ، چنين جهانى تاريك است و ارزش زيستن ندارد .
٦ - در همهء جملاتى كه در احاديث و دعاها نام مقدّس جميل آمده است ، اثبات مى كند كه ما بايد به صفت انبساط بخش خداوندى كه جميل است نيز توجّه داشته باشيم .
٧ - در نهج البلاغه و دعاهائى معروف صفت انيس به خدا نسبت داده شده است . امير المؤمنين عليه السّلام در حال نيايش عرض مى كند :
اللَّهمّ إنّك آنس الأنسين .
( پروردگارا ، اى مأنوسترين مأنوسها . ) در يكى از دعاها مى خوانيم :
يا أنيس من لا أنيس له .
[١] ( اى انيس انسانهائى كه انيسى ندارند . ) و مسلَّم است كه انس معلول جذبه است و جذبه بدون انبساط روحى بوجود نمى آيد ، يا جذبه علَّت تامّهء انبساط روحى است . خلاصهء مطالب مربوط به خوف و بيم و رجاء و انبساط و بهجت روحى در برابر خداوند سبحان مخصوصا در حالات عبادت بقرار زير است : ١ - وضع عمومى روحى انسان در هنگام توجّه به خداوند بستگى باين دارد كه حيات خود را در جهان هستى و در ارتباط به هستى آفرين چگونه مى بيند .
٢ - حالت لذّت عليا و انبساط روحى و الا مشروط به تطهير باطن از كثافات و

[١] دعاى جوشن كبير .