ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٧ - ترجمهء خطبهء نود و هفتم
و آنچه كه مى بايست اصلاح شود غير قابل انعطاف و گره خورده است .
اى مردمى كه بدنهايشان حاضرو عقولشان از خودشان غائبو تمايلاتشان مختلفانداى وسيلهء ابتلاى امر ايشانامير شما خدا را اطاعت ميكند و شما او را معصيت مى نمائيدو امير اهل شام خدا را نافرمانى ميكند و آنان او را اطاعت مى نمايند سوگند بخدا ، دوست داشتم معاويه در بارهء شما و يارانش با من معاملهء صرف ميكرد صرف دينار به درهمده نفر از شما را از من مى گرفت و مردى از آنان را بمن مى داد .
اى اهل كوفه ، من از شما به سه خصلت و دو خصلت مبتلا شدهام : ناشنوايانى گوش دار لالهائى سخنگو نابينايانى چشمدار [ دو خصلت نكوهيدهء ديگر كه در شما است و مرا با آن دو مبتلا كردهايد : ] نه آزاد مردان راستين هستيد در هنگام روياروئى با دشمنانو نه برادران قابل اطمينان در موقع آزمايش .
پست و بخاك آلوده باد دستهايتاناى امثال شترانى كه ساربانهاى آنها غائب از آنها استهر وقت از طرفى جمع شوند ، از طرف ديگر پراكنده مى شوند سوگند بخدا ، گويى شما را مى بينم ( در گمانى كه در بارهء شما دارم ) اگر جنگ شدّت بگيردو زد و خورد پيكار گرم شود ، فرزند ابي طالب را از خود رها مى كنيد مانند رها كردن زن ، نوزاد خود را در موقع زاييدنو من يقينا بر مبناى دليل روشنىاز پروردگارم و مسير مستقيمى از پيامبرم حركت مى كنمو من در طريق واضح قدم بر مى دارم و آنرا از ميان طرق گوناگون پيدا مى كنم و انتخاب مى نمايم .
بنگريد به دودمان پيامبرتان و به جهتى كه در حيات انتخاب كردهاند ملتزم باشيد و از اثر آنان پيروى كنيدآنان هرگز شما را از هدايت بيرون نخواهند كردو هرگز شما را به ضلالت و هلاكت برنخواهند گردانداگر اهل بيت پيامبرتان از طلب چيزى باز ايستادند ، شما هم بايستيدو اگر حركت كردند شما هم حركت كنيداز آنان سبقت مگيريد كه گمراه مى شويدو از آنان عقب نمايند كه بهلاكت مى افتيد من اصحاب محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله را ديده امكسى را از شما نمى بينم كه شبيه بانان بوده باشداصحاب پيامبر ژوليده مو و غبار آلود شب را در حال سجده و قيام به صبح مى رساندند پيشانيها و صورتهاى خود را متناوبا بر زمين مى نهادندآن رشد يافتگان