ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٤ - علل شايستگى پيامبر اكرم ( ص ) بر درود خداوندى

براى پيامبر عظيم الشان اسلام آمده است ، در عين حال كه توصيف بسيار عالى و جامع در بارهء شخصيت الهى آن بزرگوار است ، بيان كنندهء شايستگى پيامبر اكرم ( ص ) بر درود خداونديست ، صفات وارده در اين خطبه بقرار زير است : ١ - بندهء خدا - چنانكه در ذكر تشهد نيز آمده است ، مى گوئيم : و اشهد أنّ محمّدا عبده و رسوله . توصيف پيامبر اولا به بندگى خداوندى ، بيان اساسىترين عامل صفات با عظمت آن حضرت است كه - < شعر > چون ز خود رستى همه برهان شدى چون كه گفتى بنده‌ام سلطان شدى < / شعر > بندگى در حد اعلا بوده است كه آن پيشواى الهى را شايستهء منصب رسالت عظمى نموده و ظرفيت تحمل سنگينترين بار امانت را كه ابلاغ دين جاودانى براى بشر بوده است ، به آن حضرت داده است .
٢ - رسول خدا - او فرستادهء خدا بر همهء انسانها در همهء دورانهاست .
اين مقام شامخ رسالت اگر چه مطابق آيهء ( الله أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه ) [١] ( خداوند داناتر است باين كه رسالت خود را در چه كسى قرار بدهد ) .
با اين حال براى كشيدن بار چنين امانتى بزرگ ، تأدب به آداب اللَّه و تخلق به اخلاق اللَّه و تهذب با عاليترين صفات حميده و كمالات انسانى كه با كوشش و تلاش اختيارى بوجود مى آيند ، ضرورت دارد . و فضيلت و عظمت شخصيت آن وجود مقدس معلول همين امور اختيارى است ، نه مختصات ذاتى كه مربوط به اختيار او نمى باشد .
٣ - پايان دهندهء گذشته - گذشتهء اقوام و ملل بشرى مخصوصا دورانهاى جاهليتى كه به نژاد عرب گذشته و آنانرا در لجنهائى متنوع از پستىها و دنائتها فرو برده بود ، با ظهور پيامبر اكرم ( ص ) پايان مى پذيرد ، نه اين كه ظهور پيامبر اكرم ( ص ) آن بدبختىها و نابسامانىها را محو و نابود ساخت ، بلكه مقصود اينست كه آن حضرت با معجزات و كتاب الهى كه در دست داشت ،

[١] . الانعام آيهء ١٤٢