ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩١ - توجه به ضرورتهاى جنگى در موقع جهاد اهميت حياتى دارد

< شعر > گر باز به داورم نشانى اى داور داوران تو دانى < / شعر > نظامى ٦ ، ٧ - و عضّوا على النَّواجذ فانّه انبى للسّيوف عن الهام ( و دندانها روى هم بفشاريد ، زيرا فشار دندانها رويهم شمشير دشمن را در تارك از اثر مى اندازد ) رابطهء دو مسئله ( فشردن دندانها رويهم و مقاومت جمجمه ) هم از جهت طبيعى ممكن است رابطهء مثبت باشد ، باين معنى كه قدرتى بر اعصاب و ديگر عضلات ببخشد كه در برابر ضربه‌ها مقاومتى بيشتر داشته باشد و هم از نظر روانى كه موجب بروز قدرتهاى مقاومت و بازسازيهاى شديد عضلانى گردد .
< شعر > باده از ما مست شد ، نى ما از او قالب از ما هست شد نى ما از او < / شعر > ٨ - و أكملوا للامة و قلقلوا السّيوف في أغمادها قبل سلَّها و الحظوا لخزر و أطعنوا الشّزرونا فحوا بالظَّبا و صلوا السّيوف بالخطا ( لباس جنگى ( زره ) را تكميل نموده و شمشيرها را پيش از كشيدن در غلافهاى خود حركت بدهيد و نگاه هايتان از گوشهء مؤخر چشم باشد و نيزه و شمشير را از راست و چپ به دشمن بزنيد و با لبهء شمشير ضربه وارد كنيد و شمشيرها را با قدمهاى پيشرو به دشمن برسانيد ) .
توجه به ضرورتهاى جنگى در موقع جهاد اهميت حياتى دارد دستوراتى كه امير المؤمنين عليه السلام در اين خطبه به سپاهيان خود صادر فرموده‌اند ، مربوط به ضرورتهاى مقابله با دشمن در ميدان كارزار است و مى توان از اين دستورات اكيد و ديگر اوامرى كه در موارد ديگر فرموده‌اند ، ملاك همهء آنها را بخوبى دريافت . اين ملاك عبارت است از حد اكثر كوشش براى حفظ جان و دفاع از آن در نهايت درجه اى كه ممكن است و شديدترين