ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٨ - بحثى در بارهء راههاى سه گانه در موقع نشوز زن
مى تواند در غير موارد جنسى به جدائى در رختخواب و زدن زن اقدام نمايد پاسخ مى گويد : شوهر در امور غير مربوط به مسئله جنسى مانند اشخاص ديگر است و نمى تواند زن را بزند ، بلكه بايد در غير مورد عمل جنسى به حاكم مراجعه نمايد ج ٣١ ص ٢٠٠ [١] . در صورت بروز نشوز در زن به معنائى كه گفتيم ، نخست پند و اندرز و آگاه ساختن زن بوسيله سخنان حق براى انجام وظيفه اى كه مختص زن ميباشد لازم مى شود و اگر پند و اندرز كفايت نكرد ، نوبت به اعراض در خوابگاه مى رسد . مقصود از اعراض آن جدائى زنندهء خلاف انسانيت نيست كه موجب شكست رابطه طبيعى - الهى ميان زن و مرد باشد . بلكه چنانكه در روايت امام باقر ( ع ) آمده است ، اينست كه مرد در حال خوددارى زن ، رويش را به طرف ديگر بگرداند :
و صورة الهجر أن يحوّل إليها ظهره فى الفراش [١] ( و شكل جدائى اينست كه مرد پشتش را در رختخواب به زن بگرداند ) .
تبصره - ملاك نشوز چنانكه از معناى آن در كتب معتبر لغت برمى آيد : نافرمانى و كينه توزى ، زدن ، ستم ورزيدن ، ترك كردن جفاكارانه و در كتاب النهايه - ابن اثير : جفا و ضرر زدن و اكراه و اخلال به انس و الفت است [٢] ، نه بروز حالات روانى زودگذر كه در هر دو طرف بوجود مى آيد .
[١] - فقها در تفسير نشوز زن اين توضيح را دادهاند : مانند اين كه زن صورت خود را بپوشاند و احتياجات مربوط به عمل جنسى مرد را مختل بسازد . جواهر الكلام ج ٣١ ص ٢٠١ . حتى فقها فتواى فخر الدين را كه گفته است : نشوز زن شامل آن مى شود كه زن براى مرد آب نياورد و يا رختخوابش را آماده نكند ، جداً طرد نمودهاند و مى گويند اين مسائل وظيفه واجبى زن نيست . مأخذ مزبور ص ٢٠٥ .
[١] - فقها در تفسير نشوز زن اين توضيح را دادهاند : مانند اين كه زن صورت خود را بپوشاند و احتياجات مربوط به عمل جنسى مرد را مختل بسازد . جواهر الكلام ج ٣١ ص ٢٠١ . حتى فقها فتواى فخر الدين را كه گفته است : نشوز زن شامل آن مى شود كه زن براى مرد آب نياورد و يا رختخوابش را آماده نكند ، جداً طرد نمودهاند و مى گويند اين مسائل وظيفه واجبى زن نيست . مأخذ مزبور ص ٢٠٥ .
[٢] - جواهر الكلام ج ٣١ ص ٢٠١ .