ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٢ - تحليل و توضيح آيهء قوامون

( وَلا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ الله بِه بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ ، لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَسْئَلُوا الله مِنْ فَضْلِه إِنَّ الله كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً ) [١] ( آن خصوصيتى كه خداوند به بعضى از شما در برابر بعضى ديگر داده است ، آرزو نكنيد . براى مردان از آنچه كه اندوخته‌اند ، نصيبى است و براى زنان از آنچه كه اندوخته‌اند نصيبى است . از فضل الهى كه بخشايندهء اختصاصات است مسئلت نماييد . خداوند بر همه چيز داناست ) .
اين آيه صريحا مى گويد : آن مختصات طبيعى را كه بهر يك از طرفين مرد و زن داده شده است آرزو و تمنا نكنيد ، زيرا اين مختصات جبرى طبيعى عامل ارزش انسانى نيستند ، بلكه عامل ارزش عبارتست از اندوخته و نتيجه اى كه هر يك از طرفين بوسيلهء كوشش و بكار انداختن مختصات خويش بدست مى - آورند . پس روشن مى شود كه علت سرپرستى مرد در مجموعهء متشكل خانوادگى برترى و تفوق و امتياز انسانى خاص نيست ، بلكه چنانكه اشاره كرديم ، بملاك مختصات جبرى طبيعى صنف مرد است كه ملاك هيچ ارزش خاص انسانى نمى باشد .
٣ - همهء آن آيات قرآنى كه ملاك ارزشها را در بارهء انسان بيان ميكند ، بهيچ وجه اختصاصى به مرد ندارد . ملاك ارزشها در قرآن كار و كوشش با هدفگيريهاى انسانى است و عنوانى كه شايسته اين ارزش مطرح شده است ، انسان است ، نه مرد بالخصوص و نه زن بالخصوص . نمونه اى از اين آيات چنين است : ( وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى وَأَنَّ سَعْيَه سَوْفَ يُرى ) [٢] ( و نيست براى انسان مگر كوششى كه كرده است و قطعا كوشش او بزودى ديده خواهد شد ) .
حتى نمى توان يك آيه در قرآن پيدا كرد كه براى مرد در برابر زن ارزش

[١] - النساء آيه ٣٢ .
[٢] - النجم آيه ٣٩ و ٤٠ .