ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٨ - بعد دوم زن و مرد كه عبارت است از قرار گرفتن آن دو بعنوان دو عنصر مهم در تشكل خانوادگى

و همنوعان مزاحم و رويدادهاى شكننده كه مقاومت مرد در برابر آنها بيشتر از زن است . روزهاى قاعدگى زنانه در هر ماه و دوران حمل و شيردهى بانوان و ضرورت آشنا كردن كودكان با طعم حيات كه مردان از اين جهت بسيار ضعيفتر از زنان مى باشند ، مسائل جدى و داراى اهميت حياتى مى باشند ، اين گونه مسائل سرپرستى مستقل بانوان را در ارتباطات خارجى با اشكالاتى روبرو خواهد كرد . مگر اين كه ما با كودكانى كه به دنيا مى آيند ، معاملهء كميت نموده ، از دريچهء انسانى كه در حدود ٩٠٠ مختص ويژهء انسانى دارند ، بآنان ننگريم .
حالت سوم - حالت پدرسالارى سلطه گرانه و خودخواهانه است كه در جوامع فراوانى مشاهده مى شود ، در اين حالت نه تنها مرد حاكميت بىدليل به دست آورده و فضاى خانواده را فضاى جهنمى خواهد كرد ، بلكه حتى عظمتها و ارزشهاى زن را سركوب و فرزندانى كه در چنان خانواده بزرگ شوند ، هرگز طعم حقيقى زندگى را نخواهند چشيد .
حالت چهارم - نظام شورائى براى ادارهء خانواده - با سرپرستى و مأموريت اجرائى مرد ، اين حالت براى ادارهء منطقى خانواده شرط لازم و فوق العاده با اهميت است ، بشرط آنكه طرفين شورى ، حتى در خانواده هائى كه فرزندان آنان نيز رشد يافته و از معلومات و تجارب مفيد برخوردار شده‌اند ، اعضاى شورى با كمال تقوى و عدالت و بيطرفى از تمايلات شخصى در ادارهء خانواده دست به كار شوند . مسلم است كه كار اجراى تصميمهاى اخذ شده در شورى ، در نتيجه گيرى محض خلاصه نمى شود ، بلكه بايستى اين نتيجه به مرحلهء اجرا در آيد . اين عامل اجرا در ايدئولوژى اسلام مرد معتدل است ، كه با كلمهء سرپرست مسئول كه معناى قوام است ، تعبير شده است . با نظر به موارد استعمال كلمهء قوام كه اكنون هم در جوامع عربى ديده مى شود ، همين عنوان سرپرستى است ، مانند قوام الشركه ( سرپرست شركت ) . با نظر به لزوم مشورت در همه كارها