ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٤ - گناهان نگاهها و تلفظ بزشتىها و غفلت درونى و لغزشهاى زبان

( أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ الله يَرى ) [١] ( آيا او ندانسته است كه خدا مى بيند ) آرى ، ( يَعْلَمُ خائِنَةَ الأَعْيُنِ وَما تُخْفِي الصُّدُورُ ) [٢] ( خداوند ميداند انحراف چشم و آنچه را كه سينه‌ها پوشيده شده است ) .
تلفظ به كلمات زشت و ركيك و ارتباط روح آدمى با آنها بوسيلهء مغز و مفاهيمى كه از آن كلمات برمى آيد ، هم مزاحم فعاليت صحيح مغز خود انسان مى گردد و هم موجب بروز تيرگىها در روح شنونده ميباشد . گاهى اتفاق مى افتد كه بعضى از بزرگان هم كلمات باطل و كثيف را بكار مى برند و از اين راه چه بدانند و چه ندانند اشاء فساد مى كنند ، اين خطا شديدتر و پليدتر از الفاظ ناشايستى است كه از مردم معمولى سر مى زند ، زيرا مردم معمولى چنانكه از كردارهاى بزرگان تقليد مى كنند ، همچنين از الفاظى كه آنان بكار مى برند ، متأثر ميشوند و تقليد مى نمايند . بعضى از شعرا كه مى توانستند معلم و مربى خوبى باشند ، با بكار بردن كلمات زشت و ركيك ، مردم را از تعليمات خود محروم ساخته‌اند . از طرف ديگر سهو و غفلتهائى كه در درون صورت مى گيرد و غالبا بجهت اهميت ندادن به قانون زندگى كه مسير « حيات معقول » ميباشد ، موجب محروميتهائى در بارهء وظائف و تكاليفى مى گردد كه عمل به آنها بزرگترين و منحصرترين وسيلهء ترقى و اعتلاى انسانى است . اين خطاهائى كه بايد از آنها دورى نموده و در صورت ارتكاب به آنها ، از خداوند متعال مغفرت جدى طلبيد ، در مباحث خطبه‌هاى آينده مخصوصا در تفسير خطبه همام خواهد آمد ، انشاء اللَّه .

[١] - العلق آيه ١٤ .
[٢] - غافر آيهء ١٩ .