ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٣ - علل شايستگى پيامبر اكرم ( ص ) بر درود خداوندى

ليس فى جبّتى ألَّا اللَّه ( نيست اندر جبه‌ام الا خدا ) در صورتى كه پيامبر فرمود :
إلهى ما عرفناك حقَّ معرفتك و ما عبدناك حقَّ عبادتك ( خداوندا ، آن چنانكه شايستهء مقام شامخ تو بود ، ترا نشناختيم ، و آن چنانكه شايستهء عظمت تست ، ترا عبادت نكرديم ) .
مولوى پاسخ داد : بايزيد داراى ظرفيتى كوچك بود كه با يك جرعه لبريز شد ، در صورتى كه پيامبر اكرم ( ص ) داراى ظرفيت بينهايت بود ، اگر درياهائى از معرفت مى نوشيد ، ظرفيت او پر نمى گشت .
١٨ - شاهد گوياى خداوندى در روز حساب و مبعوث بر حق از طرف خدا - ( يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً ) [١] ( اى پيامبر ، ما ترا شاهد و بشارت دهنده و تهديد كننده فرستاديم ) .
( وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَجِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ ) [٢] ( و روز قيامت ، روزيست كه در هر امتى از خود آنان شاهدى بر مى انگيزيم و ترا هم بر آن مردم شاهد مى آوريم ) .
اين شهادت از پيامبران برونى است كه خداوند متعال در روز حساب براى اثبات مسئوليت انسانها مقرر فرموده است چنانكه عقول و دلهاى مردم شهود درونى هستند كه مسئوليت انسانها را اثبات خواهند كرد . باضافهء اين دو نوع شاهد ، خود اعضاء كالبد مادى نيز به آن چه كه انجام داده‌اند ، شهادت خواهند داد - ( الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَتُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ) [٣] .

[١] - الاحزاب آيه ٤٥ و الفتح آيه ٨ .
[٢] - النحل آيه ٨٩ .
[٣] - يس آيه ٦٥ .