تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٤ - ٢- تقدير الهى و آزادى اراده انسان

حقيقت اين است كه جمع ميان اين دو اصل (توحيد و عدل) نياز به دقت و ظرافت خاصى دارد، اگر توحيد را به اين معنى تفسير كنيم كه خالق همه چيز حتى اعمال ما خداست، بطورى كه ما هيچ اختيارى نداريم" عدل" خدا را انكار كرده‌ايم، چرا كه گنهكاران را مجبور بر معاصى ساخته و سپس آنها را مجازات مى‌كند.

و اگر عدل را به اين معنى تفسير كنيم كه خدا هيچ دخالتى در اعمال ما ندارد او را از حكومتش خارج ساخته‌ايم و در دره" شرك" سقوط كرده‌ايم.

" امر بين الامرين" كه ايمان خالص و صراط مستقيم و خط ميانه است اين است كه معتقد باشيم ما مختاريم ولى مختار بودنمان نيز به اراده خدا است و هر لحظه بخواهد مى‌تواند از ما سلب اختيار نمايد و اين همان مكتب اهل بيت ع است.

قابل توجه اين كه در ذيل آيات مورد بحث روايات متعددى در مذمت از اين دو گروه در كتب تفسير اهل سنت و شيعه وارد شده است:

از جمله در حديثى مى‌خوانيم كه پيغمبر اكرم فرمود"

صنفان من امتى ليس لهم فى الاسلام نصيب: المرجئة و القدرية، انزلت فيهم آية فى كتاب اللَّه، إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ.

..":" دو گروه از امتم هستند كه سهمى در اسلام ندارند! جبرى‌ها، و قدرى‌ها و در باره اينها آيه‌ إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ ..." گنهكاران در گمراهى و جنون و شعله‌هاى آتش‌اند ..." نازل شده" [١]" مرجئه" از ماده" ارجاء" به معنى تاخير انداختن است و اين اصطلاحى است كه در مورد جبريون به كار مى‌رود چرا كه آنها اوامر الهى را ناديده‌

[١] در تفسير روح المعانى اين حديث را از بخارى، ترمذى، ابن ماجه، ابن عدى، و ابن مردويه از ابن عباس نقل كرده است جلد ٢٧ صفحه ٨١- نظير همين حديث را قرطبى در تفسيرش آورده است (جلد ٩ صفحه ٦٣١٨).