تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠١ - تفسير سرآغاز نعمتهاى الهى

فوق العاده مهم آن در زندگى انسانها روشنتر مى‌گردد.

اينجاست كه مى‌فهميم چرا بعد از نعمت خلقت انسان سخن از تعليم بيان در اين سوره رحمن كه مجموعه‌اى است از مواهب پروردگار به ميان آمده.

*** سپس به سراغ چهارمين نعمت بزرگ از مواهب خداوند رحمن رفته، مى‌گويد:" خورشيد و ماه بر طبق حساب منظمى جريان دارند" (الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ‌) [١] اصل وجود خورشيد از بزرگترين نعمتها براى انسان است، چرا كه بدون نور و حرارت حاصل از آن زندگى در منظومه شمسى غير ممكن است، و سابقا نيز گفته‌ايم هر جنبش و حركتى در كره خاكى ما صورت مى‌گيرد سر چشمه اصلى آن نور و حرارت خورشيد است، نمو و رشد گياهان و تمام مواد غذايى، بارش بارانها، وزش بادها، همه ببركت اين موهبت الهى است.

ماه نيز به سهم خود نقش مهمى را در حيات انسان ايفا مى‌كند، علاوه بر اينكه چراغ شبهاى تاريك او است، جاذبه آن كه سرچشمه جزر و مد در اقيانوسهاست عاملى است براى بقاء حيات در درياها و مشروب ساختن بسيارى از سواحل كه رودخانه‌ها در مجاورت آن به دريا مى‌ريزند.

و افزون بر همه اينها نظام ثابت حركت اين دو حركت (يا به تعبير ديگر حركت ماه به دور زمين و حركت زمين به دور خورشيد) كه سبب پيدايش منظم شب و روز سال و ماه و فصول مختلف است، سبب نظم زندگى انسانها و برنامه ريزى براى امور تجارى و صنعتى و كشاورزى است كه اگر اين سير منظم نبود

---

[١]" حسبان" بر وزن" غفران" مصدر است، و به معنى حساب و نظم و ترتيب مى‌باشد، و آيه محذوفى دارد و در تقدير چنين است: و الشمس و القمر تجريان بحسبان".