تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٤ - تفسير پايان توطئه يهود بنى نضير در مدينه

پيغمبر اكرم ص بايد هشدارى براى تمام كسانى باشد كه اعمالى مشابه يهود بنى نضير دارند تا مساله در آنها خلاصه نشود در آيه بعد مطلب را تعليم داده، مى‌افزايد:" اين مجازات دنيا و آخرت از آن جهت دامنگيرشان شد كه با خدا و رسولش به دشمنى برخاستند" (ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌).

" و هر كس به دشمنى با خدا بر خيزد خداوند مجازاتش مى‌كند زيرا خدا شديد العقاب است" (وَ مَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ‌) [١]" شاقوا" از ماده" شقاق" در اصل به معنى شكاف و جدايى ميان دو چيز است، و از آنجا كه هميشه دشمن در طرف مقابل قرار مى‌گيرد و خود را جدا مى‌سازد به عمل او" شقاق" مى‌گويند.

عين همين آيه با تفاوت بسيار جزئى در سوره انفال آيه ١٣ بعد از داستان جنگ بدر و در هم شكسته شدن مشركان آمده است كه بيانگر عموميت محتواى آن از هر نظر است.

قابل توجه اينكه: در آغاز آيه دشمنى با خدا و رسول را مطرح مى‌كند و در ذيل آيه تنها سخن از دشمنى با خدا است، اشاره به اينكه دشمنى با رسول خدا ص نيز با دشمنى خدا يكى است و از هم جدا نيست.

تعبير به" شديد العقاب" هيچ منافاتى با" ارحم الراحمين" بودن خداوند ندارد، زيرا آنجا كه جاى عفو و رحمت است" ارحم الراحمين" است، و آنجا كه جاى مجازات و عقوبت است" اشد المعاقبين" است چنان كه در دعا آمده است و ايقنت انك انت ارحم الراحمين فى موضع العفو و الرحمة و اشد المعاقبين فى موضع النكال و النقمة [٢]

[١]" من" براى شرط است و جزاى آن محذوف مى‌باشد، و در تقدير چنين است" و من يشاق اللَّه يعاقبه فان اللَّه شديد العقاب".

[٢]" دعاى افتتاح" از ادعيه" ماه مبارك رمضان".