مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٩ - «كلمه طيّبه» چيست؟

تفسير دوم‌

طبق تفسير دوم كلمه‌ «مَثَل» در آيه شريفه همان معناى لغوى خود را داراست.

كسانى كه به روز قيامت ايمان ندارند و معاد را- چه در عقيده و چه در عمل- نپذيرفته‌اند مثل‌هاى بدى دارند؛ مانند همان مثال‌هايى كه در قرآن مجيد براى ٩٩ آنها ذكر شده است.

مثالى كه در آيه ١٧ سوره بقره درباره منافقان بيان شده است از اين جمله است؛ در اين مثال خداوند مى‌فرمايد: «مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمَّا اضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فى ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ»؛ مثل آنان [منافقان‌] همانند كسى است كه آتش افروخته‌اند [تا در بيابان تاريك، راه خود را بيابند]؛ ولى هنگامى كه آتش اطراف او را روشن ساخت، خداوند [طوفانى مى‌فرستد] و آن را خاموش مى‌كند؛ و در تاريكى‌هاى وحشتناكى كه چشم كار نمى‌كند، آنها را رها مى‌سازد. [١]

و نيز همانند مثلى كه در آيه ١٧٦ سوره اعراف آمده است كه در آن آيه، خداوند انسانهاى مشرك را به سگ هارى تشبيه كرده است كه نه به دوستان خود احترام مى‌گذارد و نه به دشمنانش‌ [٢].

وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْاعْلى وَ هُوَ الْعَزيزُ الْحَكيمُ: ولى خداوند مثال‌هاى اعلى و والايى دارد اگرچه هر مثالى براى خداوند در نظر گرفته شود ناقص است؛ زيرا مثال‌هاى ما از موجودات عالم امكان است و آنها همه محدود و ناقص هستند و روشن است كه نمى‌توان ذات نامحدود كاملى را با موجودات محدود و ناقص به تصوير كشيد و شايد آيه شريفه‌ «فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْامْثالَ» [٣] به همين مسئله اشاره دارد.

على رغم مطلب فوق، اگر بخواهيم مثالى براى خداوند بيان كنيم، آيه شريفه‌

[١]- شرح و تفسير اين مثل در اوايل كتاب به صورت مشروح گذشت.

[٢] شرح و تفسير اين مثل در اوايل كتاب به صورت مشروح گذشت.

[٣]- سوره نحل، آيه ٧٤.