مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤ - فصل هجدهم هفدهمين مثال مسجد ضرار

آيا كسى كه شالوده آن را بر تقواى الهى و خشنودى او بنا كرده بهتر است، يا كسى كه اساس آن را بر كنار پرتگاه سستى بنا نموده كه ناگهان در آتش دوزخ فرو مى‌ريزد؟! و خداوند گروه ستمگران را هدايت نمى‌كند.

دورنماى بحث‌

آيات سه گانه فوق- كه به عنوان هفدهمين مَثَل از امثال قرآن تلقّى شده- درباره مسجد «ضرار» است كه دشمنان اسلام براى مبارزه با اين دين خوش آيند نو پا، در صدد بر آمدند تا از آن به عنوان سنگر محكمى استفاده كنند و با سلاح دين و مذهب با اسلام بستيزند.

شأن نزول‌

اكثر ٠ مفسّران قرآن در ذيل آيات مذكور، به شأن نزول اين آيات اشاره داشته‌ [١]، داستان آن را اين چنين نگاشته‌اند:

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در هنگام عزيمت به جنگ تبوك، در ميان راه به قبيله بنى‌سالم- كه در آن زمان خارج از مدينه زندگى مى‌كردند- برخوردند. عدّه‌اى از آنان- كه مردمى ظاهر الصّلاح بودند- از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله اجازه خواستند تا مسجدى را در نزديكى مسجد قبا بنا كنند. و دليل خود را اين گونه بيان داشتند كه چون در قبيله ما افراد ضعيف و ناتوانى از پيرمردان، پيرزنان و كودكان وجود دارند كه نمى‌توانند در همه وقت براى اقامه نماز به مسجد قبا حاضر شوند، علاوه بر اين كه گرماى تابستان، سرماى زمستان، باد و باران نيز مانع از حضور آنان در مسجد مى‌شود، ساختن چنين مسجدى در نزديكى مسجد قبا ضرورى به شمار مى‌رود.

[١]- به تفسير الميزان، جلد نهم، صفحه ٣٩١ و تفسير مجمع البيان، جلد ٥، صفحه ٧٢، مراجعه‌كنيد.