برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٦ - فضيلت تلاوت سوره

انسانها يا اعمال آنهاست.

و به اين ترتيب بسيارى از تفاسير فوق درهم ادغام مى‌شود و در يك مجموعه با يك مفهوم وسيع خلاصه مى‌گردد و تضادى ميان آنها وجود ندارد.

چرا كه «شاهد» هرگونه گواه را شامل مى‌شود، و «مشهود» هر چيزى را كه بر آن گواهى مى‌دهند.

آرى! آسمان و ستارگان درخشان و برجهاى موزونش همگى نشانه نظم و حساب است و «يوم موعود» صحنه روشنى از حساب و كتاب، و شاهد و مشهود نيز وسيله‌اى است براى رسيدگى دقيق به اين حساب، وانگهى همه اين سوگندها براى آن است كه به شكنجه گران ظالم هشدار دهد اعمال آنها در مورد مؤمنان راستين همگى ثبت و ضبط، و براى روز موعود نگهدارى مى‌شود.

(آيه ٤)- مؤمنان در برابر كوره‌هاى آدم سوزى! قرآن بعد از اين سوگندها مى‌فرمايد: «مرگ بر شكنجه‌گران صاحب گودال» آتش‌ (قتل اصحاب الاخدود).

(آيه ٥)- «آتشى عظيم و شعله‌ور» (النار ذات الوقود).

(آيه ٦)- «هنگامى كه در كنار آن نشسته بودند» (اذ هم عليها قعود).

(آيه ٧)- «و آنچه را با مؤمنان انجام مى‌دادند (با خونسردى و قساوت) تماشا مى‌كردند»! (و هم على ما يفعلون بالمؤمنين شهود).

اين گروه شكنجه‌گر خندقهاى بزرگى از آتش فراهم ساخته بودند، و مؤمنان را وادار مى‌كردند كه دست از ايمان خود بردارند، هنگامى كه با مقاومت آنان رو به رو مى‌شدند آنها را در اين كوره‌هاى آدم سوزى انداخته، به آتش مى‌كشيدند!

(آيه ٨)- سپس مى‌افزايد: «آنها (شكنجه‌گران) هيچ ايرادى بر مؤمنان نداشتند جز اين كه به خداوند عزيز و حميد ايمان آورده بودند»؟! (و ما نقموا منهم الا ان يؤمنوا بالله العزيز الحميد).

تعبير به «عزيز» (قدرتمند شكست ناپذير) و «حميد» (شايسته هرگونه ستايش و داراى هرگونه كمال) در حقيقت پاسخى است به جنايتهاى آنها،