برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٥ - فضيلت تلاوت سوره

همان روزى كه تمام انبيا و پيامبران الهى آن را وعده داده‌اند و صدها آيه قرآن مجيد از آن خبر مى‌دهد.

(آيه ٣)- و در سومين و چهارمين سوگند، مى‌فرمايد: «و قسم به شاهد و مشهود» (و شاهد و مشهود).

در اين كه منظور از «شاهد» و «مشهود» چيست؟ مفسران حدود سى تفسير ذكر كرده‌اند كه مهمترين آنها تفسيرهاى زير است:

١- «شاهد» شخص پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و «مشهود» روز قيامت است.

٢- «شاهد» گواهان عمل انسانند، مانند اعضاى پيكر او و «مشهود» انسانها و اعمال آنها هستند.

٣- «شاهد» به معنى روز جمعه است كه شاهد اجتماع مسلمين در مراسم بسيار مهم نماز آن روز است. و «مشهود» روز عرفه است كه زائران بيت اللّه الحرام شاهد و ناظر آن روزند.

٤- «شاهد» روز عيد قربان و «مشهود» روز عرفه مى‌باشد.

٥- منظور از «شاهد» شبها و روزها، و «مشهود» بنى آدم است كه به اعمال او گواهى مى‌دهد.

٦- منظور از «شاهد» ملائكه و «مشهود» قرآن است.

٧- منظور از «شاهد» حجر الاسود و «مشهود» حاجيانند كه در كنار آن مى‌آيند و دست بر آن مى‌نهند.

٨- «شاهد» خلق است، و «مشهود» حق است.

٩- منظور از «شاهد» امت اسلامى است و «مشهود» امتهاى ديگر.

١٠- «شاهد» پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و «مشهود» ساير انبياء هستند.

١١- «شاهد» پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و «مشهود» امير مؤمنان على عليه السّلام است.

البته تناسب اين آيه با آيات قبل ايجاب مى‌كند كه «شاهد» اشاره به شهود روز قيامت باشد، اعم از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله يا ساير پيامبران نسبت به امتهاى خود، و ملائكه و فرشتگان و اعضاى پيكر آدمى و شب و روز، و مانند آنها، و «مشهود»