آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٩٦

٢. كارهاى لازم الاجرا در اثناى جنگ: مانند كارهايى كه در نبرد بدر انجام شد و يا خندقى كه در مقابل نيروهاى جنگى دشمن در جنگ احزاب حفر گرديد، و يا اقدامهايى كه پيش از جنگ در غزوه تبوك صورت پذيرفت.
٣. مقصد: مراد از مقصد جايى است مشخص كه پس از رسيدن به آن فراتر نبايد رفت، همانند مقصدى كه در سريّه عبدالله بن حجش به سوى نخله و در غزوه ذى أمر به محل استقرار قبيله غطفان، و در غزوه فتح به سوى مكه تعيين گرديد.
٤. راههاى منتهى به هدف: و آن عبارت از محورهايى است كه سپاه (سريه) بايد آن را بپيمايد و از زمينهاى معين و مناطق مشخص بگذرد، مانند غزوه‌هاى بدر، سليم، حديبيه و خيبر.
٥. جهت: فرمانده كل، زمين محل تجمع دشمن و يا ديگر جاها را تعيين مى‌كرد و نيروهاى رزمى را بدان سوى سوق مى‌داد، مانند آنچه در سريه‌هاى حمزة بن عبدالمطلب به سوى زمين جهينه، ابوقتادة بن ربعى انصارى به صوى بطن إضم و كرز بن جابر فهرى به محل برخورد با قبايل عكل و عرينه و نيز در غزوه بنى قريظه به سوى محل اقامت آنان روى داد.
٦. تعيين جايگاههاى استقرار: جايگاههاى تمركز و استقرار سپاه در زمينى كه از نظر جنگى، ادارى و بهداشتى مناسب و مساعد بود، تعيين مى‌گرديد، مانند غزوه‌هاى بدر، احد، خيبر.
٧. نگهبانى: شمار نگهبانان، فرمانده، مأموريت، مكان و ديگر امور مربوط مشخص مى‌گرديد.
٨. كلمه رمز و شناسايى: رزمندگان اسلام با اين كلمه يكديگر را شناسايى مى‌كردند و در جنگهاى مختلف متفاوت بود، مانند رمزهايى كه در غزوه‌هاى بدر و خندق، سريه ابوبكر براى تأديب بنى كلاب و سريه اسامة بن زيد به سوى أبنى تعيين شد.
٩. تعيين پرچمدار: پرچمدار هميشه از سوى فرمانده كل تعيين مى‌گرديد و پرچمداران غزوه‌هاى مختلف تفاوت مى‌كردند، ولى هميشه حمل پرچم بر عهده سربازان مورد اعتماد گذاشته مى‌شد.
١٠. تعيين فرمانده عقبدار: چنين كسى فرمانده عقبه سپاه بود و انجام همه كارهاى ادارى به او سپرده مى‌شد. برخى از فرماندهان پيوسته همين پست را عهده‌دار بودند.
١١. تعيين فرمانده سريه‌ها: اين فرمانده در هنگام اعزام به مأموريتهاى مستقل، خواه شناسايى يا جنگى تعيين مى‌گردد.