فصل سوم: سازمان نيروى انسانى‌ سازمان نيروى انسانى به مجموعه دستگاههايى گفته مى‌شود كه اداره امور سازمانى، فردى و بالا بردن روحيه رزمندگان را بر عهده دارد، و از اداره‌هاى زير تشكيل مى‌گردد:
١. اداره طرح و برنامه‌ ترسيم سياستهاى كلى، طراحى نقشه‌هاى جنگى، تعيين حجم نيرو و تجهيز سپاه، وضع قوانين و مقررات و گزينش فرماندهان عالى و تعيين شرايط گزينش آنها بر عهده اين اداره است. رفتار رسول خدا (ص) در قالب ادارى فوق در چند جا جلوه‌گر است:
١- ١. سياست‌گذارى براى شركت دادن انصار در جنگ‌ به موجب پيمان عقبه، انصار وظيفه دفاع از پيامبر (ص) را در داخل مدينه عهده‌دار بودند.
قريش به خشم آمدند و آماده جنگ با مردم مدينه شدند. پرچم مبارزه با آنان نخست تنها بر دوش مهاجران بود. فرماندهى نخستين سريه با حمزة بن عبدالمطلب بود و حتى يك نفر از انصار در آن شركت نداشت. تا غزوه بدر، سريه‌ها و غزوه‌هاى پياپى انجام مى‌شد و عناصر آن تنها به مهاجران محدود مى‌گرديد، اما از آن پس كه رسول خدا (ص) وجود خطر همگانى را گوشزد و آنان را به اظهار نظر درباره مبارزه تشويق كرد و از آنان خواست در داخل و خارج مدينه وى را يارى كنند، انصار آماده شدند كه در بيرون مدينه نيز حضرتش را يارى كنند.
از اين رو، در جنگ بدر شركت جستند. آنگاه اعلام كردند كه داوطلبانه و به دلخواه در كنار مهاجران مى‌ايستند؛ و به اين ترتيب بيعت عقبه جايش را به بيعت وادى الذَّفران داد. مهاجران‌