١. امكانات جنگى خودى و دشمن.
٢. نوع جنگ؛ هجومى يا دفاعى و يا درگيرى در مناطق مستحكم (دژها).
٣. انواع سلاحهاى مورد استفاده.
٤. آمادگى جنگى و شرايط زمين.
٥. شب يا روز بودن زمان جنگ.
٦. روحيه رزمندگان.
٧. آمادگى و هوشيارى.
ميزان امكانات طرفين در جنگ بدر روشن است. جنگ خندق دفاعى و غزوه فتح هجومى بود. درگيرى با دژها، توجه به شرايط زمين و زمان‌بندى نبرد در جنگ خيبر كه در سپيده دمان آغاز گشت، مصداق داشت. در غزوه طايف، مسلمانان از سلاحهاى گوناگون استفاده كردند. در جنگ بنى قريظه آمادگى نظامى وجود داشت و هوشيارى آنان در غزوه ذات الرقاع بارز بود.
خسارتهاى سپاه اسلام در جنگهاى دفاعى نخستين زياد بود. براى مثال شمار شهيدان در جنگ بدر چهارده تن، در احد هفتاد تن و در خندق شش نفر بود. اما در جنگهاى هجومى، شمار شهيدان در غزوه موته هشت تن، در فتح مكه دو تن و در حنين چهار تن، و در درگيرى با دژها، شمار شهيدان در خيبر پانزده تن، و در طائف دوازده تن بود، و در محاصره دژهاى بنى‌قينقاع، بنى‌نضير و بنى قريظه هيچ كس شهيد نشد.
اما در سريه‌هاى جنگى، سريه محمد بن مسلمه براى تأديب بنى ثعلبه، ده كشته، سريه بشير بن سعد انصارى بر سر بنى مره، سى كشته، سريه ابوالعوجا سلمى بر سر بنى سليم، پنجاه كشته و سريه كعب بن عمير غفارى براى تنبيه بنى قضاعه، پانزده كشته دادند. در سريه‌هايى كه دشمن خيانت كرد و به مسلمانان كمين زد، خسارت بئر معونه هفتاد كشته و سريه رجيع ده كشته بود.
چنان كه ملاحظه مى‌شود، خسارت جنگهاى دفاعى بيش از جنگهاى هجومى بود. علت آن كسب آموزشها و مهارتهايى بود كه سپاه اسلام پس از غزوه خندق كسب كرده بودند.
علل بالا بودن خسارت سريه‌هاى جنگى اينها بود:
١. كم احتياطى فرماندهان.