آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٢٠
رسول خدا (ص) جنگ روانى را در همه نبردها به كار مىگرفت و آن را از مهمترين اسلوبهاى نظامى مىشمرد، زيرا جنگ روانى در دل دشمنان ايجاد ترس مىكند، به طورى كه بدون هيچ مقاومتى مىگريزند يا تسليم مىشوند. براى نمونه، در فتح مكه رسول خدا (ص) به سپاهيانش فرمان داد كه در ده هزار مكان آتش بيفروزند و به اين وسيله ترس و اضطراب را در دل دشمن برانگيخت.
همچنين پيامبر خدا (ص) براى جلوگيرى از حمله احتمالى دشمن كه توان رويارويى با آنها را نداشت، اقدام به جنگ پيشگيرانه مىكرد. پيامبر پيش از آنكه دشمن امكاناتش را براى جنگ با او آماده كند پيشدستى مىكرد و به دشمن هجوم مىآورد. آن حضرت اصول و قواعد اين نوع جنگ را تبيين كرد و آن را با دقت كامل و درك عميق و با حركتهاى سريع و پنهانى به كار مىبست. وى چنان غافلگيرانه عمل مىكرد كه دشمن را در سرزمين خودش سرگشته و سراسيمه مىساخت و خود از وضعيت پيش آمده بهره مىبرد.
همچنين رسول خدا (ص) به جنگ برقآسا مبادرت ورزيده است. اين نوع جنگ در زمانى بسيار كوتاه انجام مىشود و طى آن بر سرعت زياد، غافلگيرى و پنهانكارى تأكيد فراوان مىگردد و با توجه به كمى شمار و تجهيزات نيروهاى خودى، اين حقيقت كه بايد به وسيله همين تجهيزات اندك بر امكانات بسيار دشمن فائق آمد، مد نظر قرار مىگيرد. آن حضرت با شرايط و شيوههاى نوين، بويژه در نبردهاى بدر، خندق و حنين، بر دشمنان خود برترى عظيمى يافت.
همچنين رسول خدا (ص) جنگ انقلابى را مورد استفاده قرار داد كه در آن، شهروندان از زن و مرد و كودك براى مقابله با دشمنان متجاوز و توطئهگر متحد مىشوند. اين امر در جنگ احزاب نمود كاملى داشت و همه مردم در حفر خندق و ميدان نبرد شركت جستند. حفر خندق كه در آن روزگار پديده نوينى به شمار مىرفت، در جنگهاى آينده نيز مورد استفاده قرار گرفت.
رسول خدا (ص) فن حصارگيرى را به كار بست تا به دشمن كمك نرسد و در اثناى محاصره دژها در نظر داشت كه نيروهاى خودى از تيررس دشمن به دور باشند و براى تمركز و ساخت سنگر، به منظور تيراندازى و وادار ساختن محاصرهشدگان به خروج يا تسليم، جاى مناسبى را اختيار كنند.