چنان‌كه در غزوه احزاب، حذيفة بن يمان را در هواى سرد و شرايط دشوار براى كسب اخبار به ميان دشمن فرستاد.
نيز آن حضرت تلاش داشت كه شناسايى دشمن به طور مستقيم و بلاواسطه صورت پذيرد، چنان‌كه در غزوه احد انس و مونس را به حُليفه فرستاد و آن دو با ديدن قريش همراه آنان حركت كردند و چون متجاوزان به نزديكى احد رسيدند، حباب بن منذر را فرستاد تا آنان را شناسايى كند. همچنين عناصر اطلاعاتى آن حضرت در عمق دشمن رخنه مى‌كردند و اخبار را پى در پى گزارش مى‌دادند. به اين منظور در مرزهاى شمالى پاسگاههاى شناسايى ايجاد گرديد.
پيامبر خدا (ص) فعال بودن و پرتحرك بودن را نه تنها براى دستيابى به اطلاعات، بلكه براى خنثى‌سازى فعاليتهاى شناسايى دشمن نيز لازم مى‌شمرد. فعاليتهاى زير در راستاى تحقق هدف فوق انجام مى‌گرديد:
١. عمليات فريبنده در اثناى نبرد، مثل ذى امر (غطفان) هنگام پيمودن راه انحرافى مدينه، منقّى، خبيت، ذى قصه، كثيب، ذى امر، و همچنين در غزوه ذى العشيره.
٢. حركت شبانه؛ چنان‌كه در غزوه دومة الجندل شبانه حركت كرد و به نيروهاى اعزامى توصيه مى‌نمود كه با استفاده از تاريكى شب حركت كنند، مثل سريه محمد بن مسلمه براى تنبيه بنى بكر و زيد بن حارثه براى تنبيه قبيله جذام و عبدالرحمن بن عوف به دومة الجندل.
٣. حركت سريع، مثل غزوه دومة الجندل.
٤. استفاده از مسيرهاى ميان‌بر براى رسيدن به دشمن، مثل غزوه بنى‌لحيان. اين اصل به وسيله فرماندهان اعزامى نيز اجرا شد، مثل سريه عكاشه بن محصن براى تنبيه بنى اسد و قطبة بن عامر به سوى خثعم.
٥. جلوگيرى از سر و صدا، مثل باز كردن زنگ از گردن شتران و حركت پنهانى نيروهاى اسلام در غزوه موته و فتح.
آن حضرت مراحل نخستين آمادگى را پنهان مى‌ساخت، مانند غزوه‌ها و سريه‌هاى بنى سليم، ذى امر، ذات الرقاع و بنى لحيان و سريه ابوقتادة بن ربعى انصارى به بطن إضم. كلمه رمز و شناسايى نيز مورد استفاده آن حضرت بود، مثل غزوه بدر، و فرماندهانش نيز آن را به كار مى‌بستند، مثل سريه اسامة بن زيد.