آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٤٩
ساسانيان به دليل آب و هواى ناسازگار، كمبود آب، كمى راهها و وجود بيراهههاى فراوان، پيوسته از جنگ در صحرا و نفوذ در آن بيمناك بودند. هنگامى كه اعراب به كمك همپيمانان خود مىشتافتند، شترانى را به آنها تقديم مىداشتند كه براى انتقال آب مورد استفاده قرار مىگرفتند و به خاطر امتيازهايى كه داشتند در جنگهاى صحرايى به كار گرفته مىشدند.
از آنجا كه عرب نسبت به زمين و آبگيرهاى سرزمين خود آشنايى كامل داشت، به ندرت اتفاق مىافتاد كه در ديار خودشان از دشمن شكست بخورد.
گاهى عربها به جنگ پارتيزانى روى مىآوردند و به راههاى ارتباطى، مؤخره نيروها (عقبدار) و انبارهاى تداركاتى آنها حمله مىكردند.
١١. جنگهاى داخلى شمالى ميان عربها بويژه قبايل عدنانى كه بيش از ديگران به جنگ تمايل داشتند، نبردهاى خونينى رخ داده است. دليل جنگطلبى قبايل عدنانى اين بود كه از ديگر قبايل وحشىتر، خشنتر و شجاعتر بودند.
ميان قحطانىها و عدنانىها و ميان قبايل بكر و تغلب و نيز در درون خود اين قبايل و همچنين ميان عربها و ايرانيان جنگهاى بسيارى برپا شد كه از جمله مهمترين آنها، موارد زير است:
- جنگ اواره اول كه ميان منذر بن امرىءِ القيس و بكر بن وائل روى داد.
- جنگ ظهر الدهناء ميان طىّ و بنى اسد.
- جنگ كلاب دوم.
- جنگ بيضاء و جنگهاى ديگرى چون بعاث كه ميان اوس و خزرج روى داد.
موضوع آشكار در خلال اين جنگها اي آيين نبرد در عصر پيامبر (ص) ٥٩ ١ - ٣. اصول جنگ ص : ٥٨ ن بود كه عربها نه از روى عقل سليم و رأى صائب بلكه به دلايل قومى و سرزمينى مىجنگيدند. پيوستگى اين جنگها موجب شده بود كه اين قبايل مرتب تمرين جنگ كنند و با آن خو بگيرند.
پس از آنكه اسلام آمد و برخى جنگجويان عرب به سپاهى كه پس از هجرت تشكيل شد