آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٠٢
پرچم به رزمندگان روحيه بسيار مىبخشيد و مادامى كه برپا بود مىجنگيدند و آنگاه كه بر زمين مىافتاد از پيكار باز مىايستادند. از اين رو، فرماندهان به نگهدارى و جانفشانى براى برپايى آن توصيه مىكردند. پرچمداران صدر اسلام در حال رزم ملتزم به برپا نگهداشتن آن بودند، اگرچه اين كار به قطع دست آنان منجر مىشد و يا به قيمت جانشان تمام مىگرديد.
چنانچه پرچم بر زمين مىافتاد، يكى از شجاعان آن را برمىافراشت و رزمندگان بىدرنگ برگردش جمع مىشدند و به اين ترتيب سپاه از خطر شكست مىرهيد.
٨- ١. شعار (كلمه رمز و شناسايى)
شعار سخنى بود كه سپاهيان در اثناى پيكار با دشمن، يكديگر را به وسيله آن شناسايى مىكردند و در نبردهاى گوناگون متفاوت بود.
در غزوه بدر شعار مسلمانان «احد، احد»، شعار خزرحيان «يا بنى عبدالله» و شعار اوسيان «يا بنى عبيدالله» بود. شعار عمومى جنگ خندق عبارت «حم لا ينصرون» و شعار مهاجران «يا خيل الله» و در فتح مكه و حنين و طائف شعار مسلمانان «يا بنى عبدالرحمن» بود.
كلمه رمز و شناسايى به هنگام رويارويى مستقيم و نيز در شب و هنگام مشابهت لباس و احتمال به هم آميختن گشتيهاى خودى با دشمن بسيار ضرورى مىنمود.
امروزه در ارتشهاى معاصر به شعار، كلمه رمز يا شناسايى اطلاق مىگردد، و در جنگها تفاوت مىكند و هر روزه يا در صورت كشف به وسيله دشمن عوض مىشود.
شعار تنها به غزوهها محدود نبود، بلكه فرماندهان سريهها نيز هنگام اعزام به مأموريت، براى سربازان كلمههاى رمز و شناسايى تعيين مىكردند، چنانكه در سريههاى ابوبكر براى تنبيه بنىكلاب و سريه اسامة بن زيد به سوى أبنى روى داد.
٩- ١. آمادگى رزمى به پاسخگويى سريع، جلوگيرى از تجاوز و گرفتن فرصت از دشمن براى رسيدن به هدف، آمادگى رزمى گفته مىشود. يك عنصر نظامى بايد براى لبيك گفتن به نداى فرمانده و تجمع سريع هر لحظه آماده، و سلاح و تجهيزات جنگى و وسائل نقليهاش فراهم باشد. سپاه اسلام به اهميت آمادگى به طور كامل واقف بود، زيرا موفق گرديد كه هجوم كرز بن جابر فهرى به