آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٣٤

هرچند فرمانده كل سپاه اسلام به شكست خوردگان اجازه بردن بخشى از اموالشان را مى‌داد، ولى به هيچ وجه اجازه بردن سلاح را به كسى نمى‌داد، زيرا به غنيمت گرفتن اسلحه در تأمين نياز تسليحاتى نقش كليدى داشت و موجب قوت سپاه اسلام و ضعف دشمن و جلوگيرى از تجاوز مجدد آنان مى‌گشت.
يكى ديگر از منابع تسليحاتى سپاه، عاريت گرفتن بود كه پس از پايان نبرد بازگردانده مى‌شد.
آموزش سلاح از وظايف اصلى نظامى سپاه اسلام به شمار مى‌رفت و فرمانده كل رزمندگان را به تمرين ترغيب مى‌فرمود و آنان را تشويق مى‌كرد كه سلاح شخصى داشته باشند و اصول به كارگيرى آن را بياموزند. ايشان بويژه بر تيراندازى و كسب مهارت در اين كار تأكيد مى‌ورزيد. آن حضرت خود در كار با منجنيق آموزش ديده بود و با آن سنگ پرتاب مى‌كرد.
بسيارى از مسلمانان امثال طلحة بن عبيدالله قرشى و سعد بن ابى‌وقاص در تيراندازى مشهور بودند. همچنين پيامبر (ص) به تمرين اسب‌سوارى تشويق مى‌فرمود.
رسول خدا (ص) به ساختن اسلحه نيز اهتمام مى‌ورزيد و به سازندگان اسلحه مژده بهشت مى‌داد. پيش از محاصره طايف مردانى را براى آموزش ساخت سلاحهاى پيشرفته به اردن فرستاد. مشاهده مى‌شود كه فرمانده سپاه اسلام به اسلحه سبك و پيشرفته اهميت مى‌داد. از اين رو، بويژه به ساخت نيزه و كمان در داخل سفارش مى‌نمود.
هنگام توزيع سلاح ميان رزمندگان، نخست سلاحهاى عاريتى بازگردانده مى‌شد. سپس باقيمانده كه غنيمتى بودند ميان افراد تقسيم مى‌گشت و گاه به يك رزمنده، چند قبضه از يك نوع سلاح، يا چند قبضه از انواع مختلف مى‌رسيد.
پشتيبانى تسليحاتى به مفهوم امروزى آن وجود نداشت. هر كس سلاح مورد نيازش را با خود همراه مى‌برد و در صورت شكستن يا گم شدنِ آن، از سلاحهاى ذخيره خود استفاده مى‌كرد و به نبرد ادامه مى‌داد. در باره ذخيره‌سازى سلاح بايد گفت كه اين كار در سطح فردى رايج بود و خانه هر رزمنده انبار سلاح او نيز بود، و از انبارهاى مركزى و بزرگ مانند امروز اثرى نبود. گاه يك رزمنده چندين شمشير، يا نيزه يا كمان در خانه داشت و نگهدارى، حفظ و اصلاح آنها بر عهده خودش بود. البته گاهى براى مدت كوتاهى اسلحه در يك مكان مناسب (چيزى شبيه انبار) جمع‌آورى، و نگهبان لازم بر آنها گماشته مى‌شد.