آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٥٧

است. رسول خدا (ص) نيز مقر فرماندهى خود را با توجه به اوضاع و احوال جنگ انتقال مى‌داد و در عين حال توجه داشت كه در هنگام انتقال، توانمندى سپاهيان حفظ شود و با انضباط و سازماندهى كامل همراه باشد.
پيامبر اكرم (ص) در غزوه احد نقطه آسيب‌پذير دشمن و راه انتقال به مقر جديد فرماندهى را تعيين فرمود و در غزوه خيبر چهار مقر فرماندهى تشكيل داد؛ مقر فرماندهى كل در بخش مرتفع دژ نطاة و مقر مؤخره (عقبدار) در رجيع مستقر بود. در همين نبرد فرمان داد كه مقر فرماندهى كل را به نقطه‌اى منتقل كنند كه با شرايط بهداشتى و نظامى متناسب باشد.
بدون شك يكى از مهم‌ترين ويژگيهاى يك فرمانده استراتژيست و بانبوغ اين است كه در گشودن گره‌هاى كور جنگ، انديشه‌اى پويا داشته باشد و نيز بايد آگاهى او به واقعيتها كامل باشد تا در هر وضعيتى راه حل مناسب را ارائه دهد، يعنى همان شيوه شناخت حسى و تجزيه و تحليل موضوعات كه عقل انسانى براى اخذ تصميم صحيح دنبال مى‌كند. رسول خدا (ص) همه آنچه را كه گفته شد، در پرتو تيزهوشى، خرد كامل و انديشه برتر خويش دريافته بود و با درك كامل موضوعات، راه حل نهايى مشكلات اجرايى فرماندهى را ارائه مى‌كرد.
٣- ٢. فراست‌ فراست به معناى داشتن ديده تيزبينى است كه در پرتو آن ابهامها روشن و امور پنهانى آشكار مى‌گردد و هر كس از چنين ديده‌اى برخوردار باشد، گويى بر بخشى از حقايق دست يافته است. كسانى كه حظى از نبوغ وافر و بهره‌اى از هوش سرشار دارند، به صفت فراست آراسته‌اند. فراست بر پديده‌هاى ديدارى، شنيدارى، حركتى و يا همه اينها متكى است.
رسول خدا (ص) در پرتو نزول آيه‌هاى قرآنى و نيز مواهب عقلى خداداى به فراست رهنمون شد. در باره فراست مؤمن سخنان چندى از ايشان نقل گرديده است، اما در مورد نقش فراست ايشان در امور نظامى بايد گفت كه آن حضرت پيش‌بينى كرد كه سهيل بن عمرو، خطيب قريش، به ارتش اسلام مى‌پيوندد و خدمات بزرگى را ارائه مى‌دهد. آن برگزيده خداوند به سقوط پادشاهى خسرو و انتشار امنيت در جزيرة العرب خبر داد. در سريه بئر معونه كه به‌