آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٦٢

١. دعوت به دين جديد يا برقرارى صلح (هُدنه) و پرداخت جزيه.
٢. گشودن سرزمين كسانى كه بناى مخالفت گذاشتند.
٣. عقب‌نشينى منظم براى دور شدن و جدا شدن از دشمن به منظور حفظ سپاه اسلام از خطر هلاكت و نابودى؛ چنان‌كه در غزوه موته اتفاق افتاد.
ويژگى مهم دوران زندگانى رسول خدا (ص)، فراوانى غزوه‌ها و سريه‌هاست. با وجود آنكه جهاد پس از هجرت به مدينه واجب شد، در مدت هفت سال، ٢٧ غزوه رخ داد كه از غزوه «ودان» آغاز گشت و به غزوه تبوك پايان يافت. از مجموع اين غزوه‌ها پيامبر (ص) تنها در نُه تاى آنها جنگ كرد. در همين مدت رسول خدا (ص) براى دعوت به اسلام و مقابله با كسانى كه امنيت مسلمانان را به خطر مى‌انداختند، ٤٧ سريه و گروه نيز اعزام كرد.
نكته شايان ذكر اينكه تمرينهاى نظامى و غزوه‌هاى ياد شده حكومت اسلامى را برجسته كرد و آن را از بزرگ‌ترين حكومتهاى تاريخ بشر نمود، بى آنكه اين امر فى نفسه مراد باشد.
اگر بپنداريم كه تشكيل دولت اسلامى هدف اوليه و اصلى رسول خدا (ص) بود، يك حقيقت تاريخى را ناديده گرفته‌ايم، زيرا دولت اسلامى پديده‌اى جانبى و وسيله‌اى شايسته براى تحقق هدف اوليه اسلام يعنى پايان دادن به شرك و نشر اسلام با شيوه‌هاى مسالمت‌آميز بود.
دولت اسلامى در شيوه‌هاى رفتار با ديگر دولتها اعم از دوست يا دشمن فصل نوينى گشود و رفتارهاى بين‌المللى را در جنگ و صلح بر قوانين عادلانه و انسانى مبتنى گردانيد.
سپاه اسلام پس از رحلت رسول خدا (ص) به فتوحاتش ادامه داد و سرزمينهاى شام، مصر و عراق را گشود و بر دو دولت بزرگ آن روزگار يعنى ايران و روم پيروز گشت. با وجود اين، از ديدگاه فرماندهان مسلمان و نيروها، نخستين فاتح اين كشورها رسول خدا (ص) بود، زيرا آن حضرت با جنگهاى خويش راه آنان را هموار ساخت و وسعت دولت اسلامى را به سربازانش بشارت داد، و اين امر موجب افزايش روحيه آنان و اطمينانشان به پيروزى شد.
فتوحات اسلامى در دوره خلفا به مثابه ميوه‌اى بود كه از درخت جنگهاى پيامبر (ص) چيدند.
در سايه فتوحات اسلامى سرزمينهاى فراوانى درنورديده شد و تختهاى بسيارى واژگون گرديد. دو عامل مهم يعنى دوستى و پايبندى نسبت به نظام اسلامى و كوچك شمردن مرگ،