آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٥٦

كامل شناسايى شده باشد و نيروهاى خودى آماده بوده و در شرايط ناپايدار نبرد به ثبات دست يافته باشند. مهم‌ترين امتيازات تصميمهاى رسول خدا (ص) اينها بود:
١. پرورش تصميم پيش از صدور فرمان.
٢. عدم بازگشت از تصميم اعلام شده.
٣. انعطاف پذيرى در تصميم در شرايط گوناگون جنگ.
٤. حفظ توانمندى عقلى و استمرار فرماندهى در شرايط دشوار نبرد.
٥. تصميم قاطع براى حصول پيروزى.
٢- ٢. برترى عقلى فرماندهى در سطح اجرايى‌ توانمندى رسول خدا (ص) در فرماندهى مسلّم و كفايت كامل ايشان در هدايت رزمندگان در اثناى جنگ آشكار بود. آن حضرت فرماندهان را از ميان افراد آزموده و كارا برمى‌گزيد.
فرماندهى نخستين سريه را به حمزة بن عبدالمطلب داد و عبدالله بن جحش، نخستين كسى بود كه از سوى آن حضرت براى شناسايى و كشف اخبار قريش فرستاده شد. در جنگ احد ابودجانه را كه رزمنده‌اى شمشيرزن بود از ميان اصحاب برگزيد. اسامة بن زيد را به خاطر لياقتش در سن جوانى به فرماندهى سپاهى تعيين كرد كه فرماندهان بلندپايه در آن شركت داشتند. عمرو بن عاص را براى تأديب بنى قضاعه فرستاد. آن حضرت شمار زيادى فرمانده از ميان مهاجر و انصار در اختيار داشت كه شايستگى خود را در مأموريتهاى گوناگون نشان داده بودند. آنان به خوبى با فنون رزمى آشنا، و براى انجام مأموريتهاى سياسى و نظامى از درايت كامل برخوردار بودند.
كاردانى آن حضرت در اثناى نبرد به روشنى نمايان بود. پيش از آغاز نبرد نيروهايش را در سويى مستقر مى‌كرد كه بر اوضاع مسلط باشد و بتواند اهداف نظامى خويش را محقق سازد.
براى نمونه، در غزوه «ذى أمر» در شرق دشمن مستقر شد. آن حضرت در همه نبردها- مثل غزوه بنى سليم- نقاط ضعف دشمن را مورد حمله قرار مى‌داد و سعى مى‌فرمود كه نقاط ضعف نيروهاى خودش را تقويت كند، مثل غزوه احد.
همچنين انتقال مقر فرماندهى در اثناى نبرد شرط لازم پيوستگى تسلط بر نيروهاى رزمنده‌