آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٢٥
١. رشد كامل و فراگير انسانيت. آن حضرت فرموده است: «همه مردم از آدماند و آدم از خاك است».
٢. ترجيح دادن صلح و آرامش بر جنگ، عفو و گذشت بر كيفر و چشمپوشى بر انتقام. از اين رو، ديده مىشود كه همه جنگهاى آن حضرت اهداف انسانى عالى را دنبال مىكرد و سرشار از برخوردهاى انسانى بود. به طورى كه هيچگونه شباهتى با جنگهاى خونين امروزى كه در آنها خون بىگناهان پيش از گناهكاران ريخته مىشود، نداشت.
رسول خدا (ص) از قتل سالخوردگان، زنان و كودكان خوددارى مىورزيد و از كشتن اسير و يا كسانى كه از جنگ بر كنار بوده و به دشمن كمك نكردهاند، نهى مىفرمود. نيز از شكنجه مقتول يا مثله كردن او نهى مىفرمود و فرمان او مبتنى بر نيكى و احسان و مهربانى و بردبارى نسبت به مردم بود.
رفتار رسول خدا (ص) در روز فتح مكه روشنترين نمونه رفتارهاى انسانى است. با آنكه بر دشمنان خود پيروز گشت و بر قتل يا گذشت از آنان قدرت داشت، فرمود: «برويد شما آزاد شدگانيد».
در جنگ ذات الرِّقاع بر شخصى به نام غَورث بن حارث كه قصد كشتن حضرتش را داشت دست يافت، ولى او را بخشيد و آزاد ساخت.
پيامبر اكرم (ص) با اسيران مدارا مىكرد و نسبت به آنان رفتارى مهرآميز داشت. بسيارى از آنان را آزاد ساخت. به سپاهيانش سفارش مىكرد كه به آنها نيكى كنند و با شنيدن ناله يك اسير دستور داد كه زنجير پايش را سست كنند.
پيامبر خدا (ص) منادى صلح جهانى بود و كلمه «سلام» را نقطه آغاز برخورد ميان همه انسانها قرار داد. حضرتش اين مطلب را در غزوه حديبيه با فرستادن عثمان بن عفان به عنوان سفير صلح به سوى قريش به اثبات رساند و براى اثبات صلحدوستى خود، با چندين هيئت اعزامى گفتوگو كرد و براى پرهيز از جنگ، در واقعه حديبيه شرايط ناعادلانه دشمن را پذيرفت. در جريان فتح مكه، يكى از فرماندهانش را- كه موظف به ورود به مكه بود- به دليل اظهار سخنانى كه مسير مسالمتآميز فتح را مخدوش مىساخت، بركنار فرمود. «١»