آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٤٩

آوردند و فردى را براى شمارش و توزيع آنها معين مى‌كرد. غنيمت‌برندگان را مشخص مى‌ساخت و پيش از تقسيم به كسى اجازه استفاده نمى‌داد و بر سرقت كنندگان از غنائم سخت مى‌گرفت.
غنائم به پنج قسمت تقسيم مى‌گردد و به صورت زير توزيع مى‌شود:
يك سهم آن ميان يتيمان، تهيدستان، در راه ماندگان توزيع مى‌شود و يا در مصالح عمومى مانند خريد ادوات جنگى و ملزومات مورد نياز سپاه از قبيل خواربار، اسلحه، مهمات و پوشاك و غيره هزينه مى‌گردد و چهار سهم ديگر ميان غنيمت برندگان توزيع مى‌شود، و مردان مسلمانى كه به قصد جنگيدن در ميدان نبرد شركت كرده باشند، خواه جنگيده باشند يا نجنگيده باشند، از آن سهم مى‌برند، چون جهاد ترساندن دشمن است.
ميزان سهمى كه رزمندگان مى‌برند نسبت به سواره يا پياده متفاوت است، به اين ترتيب كه به سواره سه سهم (دو سهم به اسب و يك سهم به سوار) و به پياده يك سهم داده مى‌شود. «١» علت بيشتر دادن به سواره اين است كه تأمين آزوقه و نگهدارى اسب و آماده‌سازى آن براى جنگ بر عهده اوست و مخارج او بيشتر است، برخلاف پياده نظام.
چنانچه زن و فرزند در جنگ حضور يابند، چون جنگ بر آنها واجب نيست، سهم كامل نمى‌برند، بلكه به حسب صلاحديد فرمانده كل، اندك مالى كمتر از يك سهم (رَضْخ)، به آنها داده مى‌شود. مقدار مالى را كه فرمانده كل به اين قبيل افراد مى‌دهد، با توجه به ميزان كار و نقش آنان در جنگ است.
٤- ٢. مكان تقسيم غنائم‌ غنائم در همان جايى كه به دست آمده يا پس از حمل به دارالاسلام تقسيم مى‌شود، زيرا شايسته است كه فرمانده كل، در صورت نبودن امنيت در ميدان جنگ، سپاه را به همراه غنائم به جايى امن انتقال دهد. تقسيم غنائم با فرمانده كل و يا كسى بود كه فرمانده كل اين مأموريت را بر عهده او مى‌گذاشت.
٥- ٢. منابع غنيمت‌ مهمترين منبعِ غنائم، يهود بود كه سپاه اسلام موفق گرديد سلاحهاى پيشرفته، اموال بسيار و