آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ٩٣

شنود يكى از سپاهيان اسلام از بنى ملوح و حذيفة بن يمان عليه ابوسفيان، فرمانده سپاه احزاب.
بايد توجه داشت كه انجام شنود نيازمند عناصرى لايق و شجاع و برخوردار از سلامت جسمانى است، زيرا برخى از بيماريها مثل ابتلاى به سرفه يا كرى موجب به تعويق افتادن مأموريت مى‌گردد.
شناساييهايى كه رسول خدا (ص) بدانها اقدام مى‌ورزيد بر دو نوع بود:
١. عادى، كه از راههاى معمولى مثل استفاده از طلايه‌ها، گشتيها، بلدچى‌ها و ساكنان بومى و ديگران انجام مى‌شد.
٢. اضطرارى، كه از طريق گشتيهاى شناسايى رزمى به انجام مى‌رسيد، مانند آنچه در غزوه‌هاى بدر، دومة الجندل، بنى مصطلق، فتح مكه؛ و سريّه‌هاى عكاشة بن محصن به سوى بنى اسد و زيد بن حارثه و غيره صورت پذيرفت. از ديگر عوامل اين نوع شناسايى گروههاى فعال در پشت خطوط دشمن هستند، مانند فعاليتهاى شناسايى جنگ احد. فرمانده زمانى به اين نوع شناسايى متوسل مى‌شود كه در باره دشمن اخبار كافى در دسترس نداشته باشد. از اسيران نيز به همين منظور بازجويى و اطلاعات مورد نياز كسب مى‌شود.
شناسايى سطوح متفاوتى دارد و به تاكتيكى و استراتژيكى قابل تقسيم است. رسول خدا (ص) شناساييهاى تاكتيكى را كه در اطراف ميدان جنگ صورت مى‌گيرد، براى تأمين عمليات جنگى در اثناى نبرد انجام مى‌داد. در شناسايى استراتژيكى، عناصر شناسايى در دل نيروها و عمق زمين دشمن فعاليت مى‌كنند.
به منظور تأمين نيروها در اثناى حركت و استقرار، رسول خدا (ص) يك يا چند گشتى شناسايى تشكيل مى‌داد، تا جلودار و جناحين سپاه دشمن را شناسايى كنند، همانند حركت از مدينه به بدر و از مدينه به سوى احد و از مكه به دره حنين.
آن حضرت همچنين جايگاههاى استقرار، استراحت و حوالى آنها را شناسايى مى‌كرد، همانند غزوه‌هاى بدر، احد و خيبر. همچنين براى جلوگيرى دشمن از شناسايى ميزان قدرت سپاه و نزديك شدن به اردوگاههاى مسلمانان و نيز پيشگيرى از غافلگيرى فرماندهى و سربازان‌