است. از نوشته‌هاى ابن سعد چنين برمى‌آيد كه او راستگو بوده و درباره روايتش موشكافى مى‌كرده است. او از جمله كسانى است كه جنبه‌هاى پراهميتى از زندگى و آثار واقدى را كشف كرده‌اند.
ابوالدسيع سليمان بن موسى بن سالم الكلاعى الحميرى (٥٦٥- ٦٣٤ ه)
كلاعى در بَلَنْسِيه (ىِ اندلس) زاده شد و در همانجا تعليم ديد و در سرزمين دشمن به شهادت رسيد. او در محضر ابوالقاسم حبيش، ابن زرقون، ابوالوليد بن ابوالقاسم و ديگران كسب فيض كرد و به بلاغت، فصاحت، خطابه و كتابت شهرت يافت. او به حديث عنايت ورزيد و كتابهاى چندى تصنيف كرد كه مشهورتر از همه اينهاست: الاكتفاء شامل مغازى رسول خدا (ص) و مغازى خلفا در چهار مجلد؛ والمسلسلات عن الاحاديث و الآثار والانشاءات.
كتابهاى او همه جا منتشر شد و آوازه‌اش همه جا پيچيد. مردم براى كسب فيض به محضر او روى مى‌آوردند و در مجلس وى حاضر مى‌شدند، مانند عبدالله بن ابّار كه پس از شهادت كلاعى او را رثا گفت.
اهميت نوشته‌هاى كلاعى: اهميت كتاب الاكتفاء، به اسنادِ محكم آن است. او در اين كتاب شرح نبردها و ذكر برخى جنگها و شرايط حاكم بر آنها را نقل كرده است، زيرا خود نظامى بوده و رنج پيكار را چشيده و احساس كرده بود. سيره‌نويسى او با صداقت و تعهد توأم بود، به طورى كه روح معنويت كه هيچ‌كدام از نويسندگان پيشين آن را احساس نكرده بودند، به خوبى در نوشته او آشكار است. او از فرماندهان شجاع و پيشگام ميدان جنگ است و همو بود كه در ميان شكست‌خوردگان ندا داده بود: «آيا از بهشت مى‌گريزيد؟». او در حالى از دنيا رفت كه پرچم در دستش بود و پيكارگران را بر جنگ با دشمن تشويق و ترغيب مى‌كرد.
گذشته از اينها وى شاعر بود و سروده‌هاى حماسى او دلها را به هيجان مى‌آورد.
ابوالفتح محمد بن محمد بن عبدالله بن سيد الناس (٦٧١- ٧٣٤ ه)
او به ابن سيد الناس معروف است. در قاهره درگذشت و در تاريخ ولادت و وفاتش اختلاف است. وى نزد پدرش و شمارى از دانشمندان مشهور همچون ابن دقيق العيد به كسب دانش پرداخت. او در دين به تفقه پرداخت، نحو آموخت و شعر سرود و در سيره و تاريخ سرآمد روزگار خويش گشت.