آيين نبرد در عصر پيامبر(ص)

آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٥٥

آن حضرت شهيدان را به طور جداگانه يا هر دو سه نفر را با هم در يك قبر مى‌نهاد. ملاك ايشان براى اقدام اخير، خويشاوندى، برادرى و حفظ قرآن كريم بود.
رسول خدا (ص) از مثله و قطع اعضاى كشته‌هاى دشمن نهى مى‌فرمود و به دستور ايشان، پس از شناسايى، آنان را دفن مى‌كردند، بدون آنكه با سوزاندن يا غرق كردن از آنها انتقام بگيرند.
آن حضرت به فرماندهان سريه‌هاى اعزامى نيز توصيه مى‌فرمود كه دشمن را مثله نكنند، بلكه جوانمردانه بكشند. اين در حالى بود كه دشمن، كسانى چون حمزه و ديگران را در غزوه احد مثله كرد و هنده دختر عتبه و زن ابوسفيان، جگر حمزه را دندان گرفت.
اگر دشمن به تحويل گرفتن جنازه كشتگان خود تمايل داشت، رسول خدا (ص) اجازه مى‌فرمود.
٤- ٣. نقش زنان در كارهاى تداركاتى‌ زنان در تداركات و تأمين نيازمنديهاى سپاه اسلام نقش مهمى داشتند. آنان براى رزمندگان غذا تهيه مى‌كردند و تشنگان را سيراب مى‌ساختند. به اين منظور مشكهاى پر آب را براى رساندن به رزمندگان صحنه پيكار به دوش مى‌كشيدند. مجروحان را با استفاده از باند و خاكستر حصير درمان مى‌كردند، و از مجروحانى كه به جايگاههاى ويژه بيماران مانند مسجد منتقل شده بودند، پرستارى مى‌كردند. از ديگر فعاليتهاى بانوان تشويق رزمندگان پيش از اعزام به جبهه و در اثناى جنگ، بازگرداندن فراريها، دوختن لباسها و مشكها و شركت در فعاليتهاى پزشكى بود. آنان همچنين نظر مشورتى خود را در اختيار فرمانده كل قرار مى‌دادند، در مواقع اضطرارى مى‌جنگيدند و از سلاح و مهمات جنگى نگهدارى مى‌كردند.
رسول خدا (ص) حضور زنان را در جنگ غنيمت مى‌شمرد. در غزوه حديبيه در باره بيرون آمدن از عُمره با آنان مشورت كرد و آنان اظهار كردند كه ايشان عمل مورد نظرشان (قربانى كردن و سر تراشيدن) را انجام دهند، مسلمانان نيز پيروى خواهند كرد «١». در غزوه فتح از زنان‌