آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٣١
٢. اداره آموزش اداره آموزش ادارهاى است كه وظيفه آمادهسازى عناصر و نيروهاى مسلح و واحدهاى مختلف نيروهاى مسلح را براى انجام كارهاى جنگى بر عهده دارد.
آموزش در سپاه اسلام، افراد، گروهها، يگانها، تشكيلات بزرگ و همه نيروهاى مسلح را در بر مىگرفت و همه فنون رزمى را كه در ميدان نبرد رخ مىداد، شامل مىگشت. مهمترين آموزشها اينها بودند: شناسايى، تيراندازى، مبارزه، اصول نبرد در اثناى درگيرى، پيشى گرفتن در نبرد، غافلگيرى، يورش، تحرك پنهانى، مراقبت، حركت شبانه، راهپيماييهاى طولانى، اصول استقرار، تعاون، اصول جنگهاى بازدارنده، برق آسا، انقلابى و روانى، استقامت، ايستادگى در برابر دشمن و تحمل همه دشواريهاى تأمين تداركات. همچنين، آموزش، جنگ عليه دژها، خندقها و شهرها را نيز در برمىگرفت. در اين ميان فرمانده كل سپاه اسلام براى آموزش سواركارى اهميت ويژهاى قائل بود.
آنچه موجب تمايز آموزش سپاه اسلام مىشد، تمرينهاى عملى در ميدان نبرد و شرايط جنگى بود كه از ويژگيهاى آن اينها بودند:
١. به افراد، گروهها و تشكيلات مهارت كافى مىبخشيد.
٢. در باره حالتهاى گوناگون جنگى به افراد تجربه كافى مىآموخت و آنها را چون فولاد آبديده مىساخت.
٣. نكتههاى ريز و جزئيات امور جنگى را به طور كامل به نيروهاى رزمنده مىشناساند و آنان را از خطا بر كنار مىداشت و يا دستكم از ميزان خطايشان مىكاست.
٤. نظاميان را نسبت به دشمنانشان به اندازهاى كه سزاوار بودند، هشدار مىداد، نه به اندازه برنامهها و طرحهاى آموزشى كه امروزه نيروهاى مسلح مىآموزند.
٥. عناصر نظامى را از سهلانگارى، سستى و كسالت دور مىداشت.
آموزشهاى نظامى پيوسته ادامه داشت، زيرا فاصله زمانى ميان سريهها و نيز بين غزوهها بسيار كوتاه بود. براى مثال، ميان سريه حمزة بن عبدالمطلب و سريه عبيدة بن حارث فقط يك ماه فاصله بود. غزوه ذىالعشيره و سريه عبدالله بن جحش نيز تنها يك ماه فاصله داشتند.
ميان غزوه ذى امَرّ و بحران دو ماه فاصله بود و سريه محمد بن مسلمه براى تنبيه بنى ثعلبه