آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١١٠
١٨- ١. تعرض تعرض يكى از شيوههاى جنگى رسول خدا (ص) بر ضد دشمنان بود، به اين معنا كه پيوسته حالت تهاجمى داشت و به دشمن فشار مىآورد تا اعمالى انجام دهد كه نياتش را آشكار سازد. هدف تعرضهاى نظامى پيامبر (ص) اظهار قدرت سپاه اسلام و گرفتن پيروزى از دشمن و تماس پيوسته با او بود.
همه سريّههاى اعزامى رسول خدا (ص) تعرض بود. غزوه حمراء الاسد چيزى جز اظهار قدرت اسلام نبود. غزوه دومة الجندل براى محك زدن و آزمودن قدرت روميان انجام شد و سپاه بدر دوم جز براى اظهار پيروزى بر دشمن بيرون نرفت. در اين غزوه ابوسفيان خشكسالى را بهانه قرار داد و از وعده تخلف ورزيد، ولى رسول خدا (ص) كه مصمم به تعرض بود فرمود: «سوگند به آنكه جانم به دست قدرت اوست، اگر حتى يك نفر هم مرا همراهى نكند، يك تنه به جنگ خواهم رفت!» ١٩- ١. تظاهر به قدرت تظاهر به قدرت يكى از مظاهر تعرض و شيوههاى تبليغاتى و روانى است. اين شيوه در حقيقت نوعى جنگ غير مستقيم است كه دشمن را خشمگين مىسازد، روحيهاش را ضعيف مىكند و او را از بسيارى از كارهاى خصمانه باز مىدارد.
پيامبر خدا (ص) به منظور ترساندن دشمن از سپاه اسلام، ترفندهاى نظامى گوناگونى را به كار مىبست، مانند غزوههاى حمراء الاسد، خندق و فتح. در همين راستا بستانها و نخلستانهاى دشمن را به آتش كشيد، آتشهاى بسيار برافروخت، و پيش از ورود به مكه، فزونى نيروها و فراوانى سلاحش را در برابر فرمانده سپاه دشمن يعنى ابوسفيان به نمايش گذاشت. در اثناى عمره، شترى را كه پيش از جنگ بدر از آن ابوجهل بود قربانى كرد و در سعى ميان صفا و مروه شتاب ورزيد. همراه با اصحاب شمشير را حمايل فرمود و سوار بر شتر، بيت اللّه را طواف كرد. ردايش را كنار زد و بازوى راستش را آشكار ساخت و به سپاه نيز فرمان داد كه چنين كنند و كسانى را كه در برابر دشمن قدرتنمايى مىكردند، ستود.
دستاورد اين شيوه، پيروزى بدون خونريزى بود. همچنين روحيه سپاه قدرتنمايى كننده را