آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٠٩
٨. دستگيرى جاسوسان براى جلوگيرى از پخش اخبار خودى ميان دشمن.
٩. قطع راههاى مواصلاتى براى جلوگيرى از سرايت اخبار به دشمن.
١٠. جلوگيرى از رفت و آمد مردم به هدف مورد نظر.
عاملى كه به هر چه سرىتر گرديدن عمليات كمك مىكرد، اين بود كه رسول خدا (ص) خود بر تمامى اين اقدامات اشراف داشت و بدان اهميت بسيار مىداد.
١٦- ١. ارزيابى وضعيت جنگى برآورد موقعيت جنگى، به توانايى رهبر و اركان نظامى، اقتصادى و سياسى او متكى است. ارزيابى تاكتيكى شامل دشمن، زمين، آب و هوا و اوضاع و شرايط موجود مىشود، در حالى كه در سطح استراتژيكى مواردى فراگيرتر و عمومىتر را در برمىگيرد.
رسول خد (ص) به ارزيابى وضعيت جنگى در همه سطوح همت گماشت؛ اخبار دشمن را به طور پيوسته دريافت مىداشت و اطلاعات جديدى درباره دشمن، نيروهاى خودى و زمين به دست مىآورد و به همه مواضع نظامى و سياسى و ... دشمن آگاهى كامل داشت و تصميمى اتخاذ نمىفرمود، مگر آنكه منابع خبرى گوناگون درستى آن را تائيد مىكردند.
مهمترين امورى كه به وسيله آن حضرت ارزيابى مىشد، اينها بود:
١. نيرو، سازماندهى، تحرك و سلاح دشمن.
٢. مهمات و تجهيزات، سطح آموزشى و روحيه نيروهاى خودى.
٣. صلاحيت زمين براى استقرار [نيرو] هنگام نبرد.
١٧- ١. تعاون و همكارى رسول خدا (ص) هنگام آمادگى براى نبرد، [همه مردم را] به همكارى تشويق مىكرد و از سربازان و شهروندان مىخواست كه براى پشتيبانى از سپاه، كمك مالى نمايند.
در هنگام اجراى عمليات به فرماندهان و سربازان توصيه مىفرمود كه يكديگر را يارى كنند و از يگانهاى سواره، پياده، عقبدار و عمده قوا و نيز نيروهاى نظامى و غير نظامى مىخواست كه پشتيبان هم باشند. آن حضرت خود با سربازانش همكارى داشت و براى تحكيم هرچه بيشتر اين همكارى، ميان مهاجران و انصار پيوند برادرى برقرار ساخت و از مؤمنان جامعهاى يگانه چون پيكرى واحد پديد آورد.