آيين نبرد در عصر پيامبر(ص) - ضاهر وتر - الصفحة ١٠٣
مدينه را به سرعت پاسخ دهد و هنگامى كه فرمانده كل به بنىقريظه اعلان جنگ داد، همه سپاه آماده نبرد شدند؛ در اندك زمانى زره پوشيدند، شمشيرها را تيز كردند، تيرها را بر گرفتند و بر مركبها سوار شدند. گردانها يكى پس از ديگرى تجمع كردند و به سوى دشمن راه افتادند تا به يكديگر ملحق شدند. رسول خدا (ص) نخستين كسى بود كه شرايط آمادگى رزمى را در اين جنگ به اجرا درآورد.
در غزوه غابه، سپاهيان با شتاب و با سلاح و تجهيزات كامل بر اسبان سوار شدند و در پى عُيينة بن حصن تاختند و به او رسيدند.
در سريه اسامة بن زيد پس از فراخوانى، سپاه لبيك گفت و سه هزار رزمنده با تجهيزات كامل نظامى و تداركاتى يك روز آيين نبرد در عصر پيامبر (ص) ١١١ ٢٠ - ١. هشدار و تهديد پيش از جنگ ص : ١١١ ه گرد آمدند. اين امكانى است كه حتى ارتشهاى نوين به آن دست نيافتهاند و آماده شدن سپاهى با اين حجم، دستكم به سه روز وقت نياز دارد.
عشق به پيكار و انضباط داوطلبانه، كفايت آموزشى و آمادگى دائم رزمى، شرايط لازم اين آمادگى عالى مىباشند.
١٠- ١. بسيج عمومى بسيج عمومى، اتخاذ تصميمها و تدبيرهاى لازم براى آمادهسازى نيروهاى مسلح و عموم مردم و بسيج مادى و معنوى و روانى آنان براى پيكار است. نيز آمادهسازى امور اقتصادى، مادى و فنى را شامل مىشود.
رسول خدا (ص) نيروهاى مسلح و شهروندان را به طور عموم يا به طور جزئى و محدود، با توجه به امكانات موجود و در نظر گرفتن ماهيت دشمن، بسيج مىكرد، همانطور كه در غزوههاى فتح و تبوك فرمان بسيج عمومى صادر كرد و در غزوههاى بدر و غيره به بسيج محدود بسنده فرمود. بسيج گاه پنهانى بود، همانند اغلب غزوهها و گاه آشكار، همانند غزوه تبوك.
رسول خدا (ص) براى آمادهسازى نيروهاى مسلح سلسله اقدامهاى زير را انجام مىداد:
١. پس از اعلان بسيج پيكهايى ميان قبايل مىفرستاد و همه مسلمانان را براى جنگ فرا مىخواند.
٢. سازماندهى سپاه را با توجه به مأموريتهاى جديد تاكتيكى تجديد مىكرد، مانند غزوههاى فتح و حنين.