١٠- هنگامى كه عثمان بن مظعون در گذشت پيامبر صلى الله عليه و آله چنان گريست كه اشك بر گونه‌هاى آن حضرت جارى شد. «١»
١١- هنگام درگذشت دخترش ام‌كلثوم، بر قبرش نشسته بود و مى‌گريست. «٢»
١٢- هنگامى كه فاطمه دختر اسد بن هاشم، مادر حضرت على عليه السلام درگذشت، پيامبرخدا صلى الله عليه و آله، با پيراهن خود وى را كفن كرد و بر او نماز گزارد و بر وى هفتاد تكبير گفت و درون قبر رفت و به اطراف آن به گونه‌اى اشاره مى‌كرد كه گويا آن را فراخ و صاف مى‌كند؛ و چون از قبر بيرون آمد چشمانش اشكبار بود. «٣»
درباره اين كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بر گذشتگان گريسته‌اند، روايات بسيارى وجود دارد كه در بيش‌تر آن‌ها ديگران نيز به گريستن تشويق شده‌اند. از اين روايت‌ها چنين نتيجه مى‌گيريم كه گريه سنّت آن حضرت بوده است؛ و بدين لحاظ در جاى‌جاى سيره امامان عليهم السلام به چشم مى‌خورد. آن بزرگواران به‌ويژه در سوگوارى حضرت امام حسين عليه السلام سفارش كرده‌اند كه دوستانشان نسل بعد از نسل، به عزادارى بپردازند. ميان صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله نيز حالت طبيعى گريستن بر اموات، يك سنّت جارى بود. مرثيه‌سرايى و خواندن شعرهاى حزن‌انگيز براى گذشتگان نيز ميان آنان رايج بوده است. در اين‌جا به برخى از آن‌ها اشاره مى‌شود.
هنگام وفات پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بزرگان صحابه در سوگ آن حضرت مرثيه‌هايى سرودند كه در كتاب‌هاى تاريخ ثبت است. از جمله پاره تن وى يعنى حضرت زهرا عليها السلام، سرور زنان جهان در سوگ پدر، اشعار و مرثيه‌هاى اندوه‌بارى دارد كه دو بيت آن را در اين‌جا نقل مى‌كنيم:
ماذا عَلى مَنْ شَمَّ تُرْبَةَ أَحْمَدَ أَنْ لايَشُمَّ مَدَى الزَّمانِ غَوالِياً