راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٨١ - درخواست از غیرخدا

يتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيءٍ قَدْرًا).١

ِیکِی از نکات مهم و ضرورِی بحث توکل اِین است که انسان، ِیقِین به خداوند داشته باشد «حسن توكّل العبد على اللّه سبحانه على قدر يقينه به»٢ زِیباِیِی توکل بنده به خداوند، وابسته به مِیزان ِیقِین او به خداوند است. توکل چِیزِی نِیست که با ِیک دقِیقه به شخصِی تلقِین شود که توکل داشته باشد؛ مِی‌توان دستور داد اما توکل داشتن نِیاز به ِیقِین دارد.

اگر به خداوند ِیقِین دارِید و او را حکِیم، علِیم، رحمان، رحِیم و ... مِی‌دانِید، توکل بر خداوند داشته باشِید. حصول ِیقِین براِی انسان، بستگِی به مِیزان ِیقِین انسان به خداوند دارد؛ اگر ِیقِین به صفات جمال و جلال خداوند ضعِیف باشد، نمِی‌تواند توکل کند؛ چون در اصل اعتماد به خداوند ضعِیف است اما اگر اعتماد به خداوند قوِی باشد و خداوند را پاِیگاه هستِی، قادر مطلق، خالق همه اشِیاء، مدبّر همه امور و حاکم مطلق بداند، بر خداوند توکل مِی‌کند؛ زِیرا مِی‌داند که اگر خداوند بخواهد همه مشکلات حل مِی‌شود.

توصِیه به خواندن مناجات شعبانِیه از طرف علماِی دِین و بزرگان براِی اِین است که توکل اِیجاد شود؛ «إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَ الِانْقِطَاعِ

١ . سوره طلاق، آِیه٣. هر کس بر خدا توکل کند، کفايت امرش را مِی‌کند؛ خداوند فرمان خود را انجام مِی‌دهد. خدا براِی هر چيزِی اندازه‌اِی قرار داده است.

٢ . غرر الحكم و درر الكلم، ج١، ص٣٤٥.