راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٦١ - نمونه بارزی از تواضع عملی

مِی‌کند بلکه عشق و علاقه به خدا دارد. او براِی خدا عبادت مِی‌کند اما ما براِی حب نفس، عبادت مِی‌کنِیم؛ بهشت را دوست دارِیم و از جهنم، گرِیزانِیم. ممکن است در لفظ، کلماتِی را آموخته باشِیم و بگوِیِیم اما باطن ما براِی خدا نِیست.

مرحوم امام قدّس سرّه در کلامِی به اِین مضمون اشاره مِی‌کند: اگر به ما بگوِیند: اِیها الناس! اگر زنا کنِید، دروغ بگوِیِید، قمار بازِی کنِید ِیا نکنِید درهرصورت به بهشت مِی‌روِید اما فقط خداوند به اِین اعمال راضِی نِیست، چه کارِی مِی‌کنِیم؟ آِیا انجام مِی‌دهِیم؟ خلاف نِیست اما خدا راضِی نِیست و دوست ندارد. مِی‌گوِیند: «با اِین‌که خلاف است بازهم به بهشت مِی‌روِید». آِیا خلاف مِی‌کنِیم ِیا نه؟ نماز بخوانِی ِیا نخوانِی، جاِیت در بهشت است، نماز شب بخوانِی ِیا نخوانِی جاِیت در بهشت است، دراِین‌صورت آِیا بلند مِی‌شوِی نماز شب بخوانِی؟

مرحوم امام، معلم اخلاق بزرگِی بود، اِین شخصِیت بزرگوار اِین‌گونه بِیان مِی‌کند: اگر به من بگوِیند که جاِیت در بهشت است و همه چِیز براِیت فراهم است، گناه کنِی ِیا نکنِی جاِیت در بهشت است، فقط خدا خوشش نمِی‌آِید که گناه کنِی، من گناه‌کار مِی‌شوم.١

اگر بتوانِیم براِی رضاِی خدا عمل کنِیم نه براِی حب بهشت ِیا خوف جهنم خِیلِی مهم است. اِین‌که علماِی اخلاق از خلوص و اخلاص، بحث مِی‌کنند همِین است.

١ . شرح چهل حدِیث، ص ٨٣.