راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٧٧ - فصل چهارم برخی از مقامات سلوک
مقام توکل
ِیکِی از مباحث اخلاقِی که در قرآن و سنت به آن تأکِید شده «توکل بر خداوند» است (فَلْيتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ).١ اِین مسئله در آِیات زِیادِی بِیان شده است؛ زِیرا براِی پِیمودن مسِیر سلوک از ضرورِیات رهرو محسوب مِیشود.
معناِی توکل
معناِی توکل آن است که در مشکلات، دستتان به دامان غِیرخدا نباشد. (لَيسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى)؛٢ باِید تلاش کنِید! هر انسانِی باِید براِی کسب علم، مال و راحتِی زن و فرزند کوشش کند اما توجه به خداوند تعالِی نِیز داشته باشد. اگر علم مِیآموزد، توکل بر خداوند دارد و از خداوند کمک مِیخواهد که خداوندا! فهم، فکر، استعداد و حافظه من را تکامل بده. به دنبال کمالات است پس نماز شب، قرآن و دعا مِیخواند و از خداوند مِیخواهد که کمالات را به او بدهد. مال دنِیا را طلب مِیکند، به دنبال حقوقِی است تا زندگِی زن و فرزندانش را
١ . سوره ابراهِیم، آِیه١٢.
٢ . سوره نجم، آِیه٣٩.